نقد و بررسي اثبات ضرورت وحي از راه استدلال بر علوم و فنون پنهان

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال دهم، شماره اول، پياپي 22، بهار و تابستان 1398

حامد شيواپور / استاديار گروه «الهيات» دانشگاه مفيد – قم     h_shivapoor@yahoo.com
دريافت: 07/12/1397 ـ پذيرش: 05/05/1398
چکيده
در برخي از کتاب‌هاي کلامي، براي اثبات ضرورت وحي، اين استدلال مطرح مي‌شود که از يک سو، علوم و صنايعي هست که براي بشر ضرورت دارد، و از سوي ديگر، عقل و تجربۀ عادي بشر براي دست يافتن به آنها کافي نيست. پس بايد وحي چنين علوم و صنايعي را در اختيار بشر قرار دهد.
اين استدلال، هم به نحو پيشيني و هم به نحو پسيني قابل طرح است؛ يعني هم مي‌‌توان به نحو پيشيني استدلال کرد که چون چنين علوم و صنايعي براي بشر ضروري است، پس خدا بايد آنها را از راه وحي در اختيار بشر قرار دهد، و هم مي‌توان به نحو پسيني گفت: چون چنين علوم و صنايعي عملاً نزد بشر هست، پس وحيي در کار بوده است.
در اين مقاله، بحث مي‌شود که گرچه اين سخن درست است که برخي از علوم و صنايع از راه عقل و تجربۀ عادي به دست نمي‌آيد، اما صرف اين نکته نمي‌تواند ضرورت پيشيني يا پسيني وحي را اثبات کند و ممکن است اين علوم و صنايع از راه‌هاي غير عادي ديگري جز وحي در اختيار بشر قرار گيرد.
كليدواژه‌ها: علم و دين، ضرورت وحي، معرفت‌شناسي وحي، وجوب لطف، تعليم صنايع خفيه، طب.