وجوه رواي تأثير علايق مفسر در تفسير قرآن

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال دهم، شماره اول، پياپي 22، بهار و تابستان 1398

علي اوسط باقري / استاديار گروه «تفسير و علوم قرآن»، مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    bagheri@qabas.net
دريافت: 19/12/1398 ـ پذيرش: 16/05/1398
چکيده
مفسران قرآن داراي علايق گوناگون تخصصي، مذهبي و مانند آن هستند. اين پژوهش بر آن است تا تأثير اين علايق را در تفسير قرآن با روش «توصيفي و تحليلي» بررسي كند و وجوه رواي تأثير آنها را نشان دهد. ملاک ارزيابي اين وجوه، روش رايج تفسير در ميان مفسران مسلمان، غرض مفسر از تفسير قرآن ـ که دست‌يابي به مقاصد خداوند است ـ و ممنوعيت هر نوع تحميل بر قرآن است. علايق مفسران در اصلِ برگزيدن روش اجتهادي يا غير اجتهادي(روايي محض) و نيز گرايش‌هاي متنوع تفسيري، همانند گرايش فقهي، ادبي، اجتماعي و کلامي اثرگذار است. نکته سنجي مفسران در استفادة مطالب همسو با علايق خويش نيز يکي از وجوه تأثير علايق مفسران در تفسير به شمار مي‌آيد. نيز علايق مفسر يکي از عوامل دخيل در انتخاب موضوعات تحت بررسي در قرآن است. مفسر ممکن است همسو با علايق خويش، احتمالاتي در تفسير آيات مطرح کند که انطباقي با ظاهر آيات نداشته و شواهدي براي تأييد آن متصور نباشد.
کليدواژه‌ها: تفسير قرآن، علايق مفسر، روش هاي تفسيري، گرايش‌هاي تفسيري.