نقد و بررسي مسئلۀ «اخفاي واقع از سوي اولياي دين و تأثير آن بر واقع‌نمايي گفتار اعتقادي معصومان عليهم السلام»

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال دهم، شماره اول، پياپي 22، بهار و تابستان 1398

 حميدرضا مقيمي اردكاني/ دكتري «كلام اسلامي»، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره     hmoqimi@gmail.com
حسن يوسفيان/ دانشيار مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    hasanusofian@gmail.com
دريافت: 25/11/1397 ـ پذيرش: 05/03/1398
چکيده
معصومان به اقتضاي حکمت و مراعات سطح فهم مخاطب، بعضي از واقعيات را از مخاطبان مخفي مي‌کردند. «اخفاي واقع» از دو جهت به واقع‌نمايي گفتار معصومان آسيب مي‌زند: 1- اگر «اخفاي واقع» حکيمانه است، مي‌توان ادعا کرد: واقعيت بالکل با آنچه بيان گرديده، متفاوت است و به خاطر ناتواني از فهم، ارائه نشده است. برخي از شقوق اين فرض مستلزم کذب کلي قرآن و گزاره‌هاي عقلي است، پس اين احتمال مردود است. 2- احتمال دارد با کنار هم قرار دادن «نگفته‌ها» و «گفته‌ها»، برداشت کنوني ما از واقعيت، کاملاً تغيير کند و گفته‌هاي معصومان ديگر واقع‌نما نباشد. هرچند برخي براي پاسخ به جهت 2 با پيش‌فرض اينکه «نگفته‌ها» در طول «گفته‌ها» است، به اصول حکمت متعاليه و عدم بخل خداوند تمسک جسته‌اند، اما اولاً، اين پاسخ کامل نيست. ثانياً، جهت 2 تنها واقع‌نمايي گفته‌هاي در هم تنيدۀ معصومان را مخدوش مي‌کند، نه همۀ گفته‌ها را. ثالثاً، حتي در معارف در هم تنيده، با «لابشرط» کردن گزاره‌ها، واقع‌نمايي حداقلي گفته‌ها حفظ مي‌شود. رابعاً، مصاديق اخفاي واقع غالباً دربارۀ ولايت تکويني، شئون امام ومانند آن است که کف و سقف آن معين شده است. 
کليدواژه‌ها: اخفاي واقع، واقع‌نمايي، گفتار معصومان (متون ديني)، ترکيب واقع، واقعيت طولي، شناخت واقع هدايتي.