TY - JOUR ID - 1017 TI - مراتب معرفت به خداوند از نگاه دیونیسیوس و سهروردی JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 14 LA - fa SN - 2008-8876 AU - Mohammad, Rezaeiyan Hagh AD - استادیار - دانشگاه فرهنگیان گروه معارف اسلامی AU - Bakhshali , Qanbari AD - دانشیار - ادیان و عرفان دانشگاه آزاد تهران مرکزی AU - Abdolhosein, AD - استادیار - دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی Y1 - 2023 PY - 2023 VL - 13 IS - 2 SP - 57EP - 72خدا ,سهروردی ,نورالانوار ,دیونیسیوس ,ظلمت الهی ,سلبِ سلب ,معرفت سلبی ,DO - AB - چگونگی معرفت به خداوند از مباحث و دغدغه های مهم همه‌ی مکاتب عرفانی است که با رهیافت سایر حوزه های فکری تفاوت معناداری دارد. این معرفت عرفانی درصدد دستیابی به معرفت بی واسطه است که از آن با عنوان معرفت شهودی یاد می کنند. از میان عارفان و حکمای دو سنت بزرگ مسیحیت و اسلام می توان دیونیسیوس و سهروردی را یاد کرد که در این موضوع نظرات مشترکی دارند. ایشان بر ذومراتب بودن شناخت خدا باور دارند و مراتب آن را با توجه به قرب و بعد انسان می سنجند. نخستین گام در معرفت خداوند، مرتبه‌ی ایجاب است که همان شناخت و راهیابی به خداوند از طریق معرفت عقلانی (الهیات ایجابی) است؛ و در مرتبه‌ی بعد، سلبِ هرگونه نقص از خداوند (الهیات سلبی) است. مراتب معرفت خدا در آثار سهروردی و دیونیسیوس به واسطه‌ی نور، با مراتب هستی، انسان و فرشتگان مرتبط می شود. سهروردی و دیونیسیوس معتقدند که میزان قرب و بعد اشیا و انسان ها نسبت به تابش انوار الهی، به قابلیتِ قابل بستگی دارد. دیونیسیوس مرتبه‌ی سلبِ سلب و رسیدن به مرتبه ای را که از آن با عنوان ظلمت الهی یاد می کند، بالاترین سطح معرفتی می داند. درواقع این ظلمت، حاصل روشنی و وفور نوری است که راه دیدن و ادراک را بر چشم و عقل انسان می بندد تا اینکه به تاریکی ورای عقل وارد شود؛ جایی که به قول سهروردی، معرفت در معروف گم شود. UR - https://kalami.nashriyat.ir/node/1017 L1 - https://kalami.nashriyat.ir/sites/kalami.nashriyat.ir/files/article-files/4_23.pdf ER -