TY - JOUR ID - 5001985 TI - بازخوانی انتقادی ادلة قرآنی معاد عنصری در اندیشة آیت‌الله سبحانی JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 14 LA - fa SN - 2008-8876 AU - Ghadrdan gharamaleki, Ali AD - استادیار گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و علوم اسلامی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Y1 - 2024 PY - 2024 VL - 15 IS - 2 SP - 141 EP - 161 KW - ادلة قرآنی معاد عنصری KW - آیت‌الله سبحانی KW - معاد جسمانی KW - معاد عنصری KW - نقد معاد عنصری DO - 10.22034/kalami.2025.5001985 AB - معاد به‌عنوان رکن بنیادین اسلام دارای ابعاد گوناگون است. چگونگی رستاخیز مردگان مسئله‌ای محوری در معادشناسی است که محل اختلاف دیدگاه‌های متعددی است. آیت‌الله سبحانی، از متکلمان برجستة معاصر، ضمن اعتقاد به حضور نفس مجرد در معاد، بر امکان معاد عنصری نیز تأکید دارد. او برای اثبات معاد عنصری، صرفاً به ادلۀ نقلی به‌ویژه آیات قرآن کریم استناد می‌کند. هدف این پژوهش، تحلیل انتقادی ادلة ‌قرآنی مورد استناد آیت‌الله سبحانی در زمینة اثبات معاد عنصری است. روش تحقیق در این پژوهش نظری و مسئله‌محور، مبتنی‌بر تحلیل محتوای متون و بررسی استدلالی است و از طریق مراجعه به آیات قرآن کریم و آثار آیت‌الله سبحانی، استدلال‌های مختلف در این زمینه استخراج می‌شوند و با استفاده از قواعد و اصول استنباط مورد تجزیه‌و‌تحلیل قرار می‌گیرند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تأکید ایشان بر ظاهر آیات قرآن بدون تحلیل عقلی به اثبات معاد عنصری در اندیشة وی منجر شده است؛ درحالی‌که تأمل در آیات و ارزیابی استدلال‌های وی ابهاماتی را در دلالت آیات بر معاد عنصری آشکار می‌سازد. در نهایت، این پژوهش نشان می‌دهد که ادلة قرآنی آیت‌الله‌ سبحانی در زمینة اثبات معاد عنصری دارای ابهامات قابل توجهی است و نمی‌توان ادلة مورد استناد ایشان را دلیلی قطعی بر معاد عنصری تلقی کرد. UR - https://kalami.nashriyat.ir/node/5001985 L1 - https://kalami.nashriyat.ir/sites/kalami.nashriyat.ir/files/article-files/5001985-1781338214.pdf ER -