@article {
author = {Zarei Jalal Abadi, Mohammad Hosein and Rajabi, Abuzar},
title = {سنجش راهکارهای ارائه‌شده توسط اندیشمندان مختلف در رفع تعارض علم و دین، از منظر آیت‌الله مصباح یزدی},
journal = {معرفت کلامی 34 ، بهار و تابستان 1404},
volume = {16},
number = {1},
pages = {187-205},
year  = {2025},
publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute},
issn = {2008-8876},
eissn = {2980-8316},
doi = {10.22034/kalami.2025.5002439},
abstract = {After the theory of the conflict between science and religion was proposed
in the West and this issue entered Islamic societies, various thinkers
suggested solutions to resolve this conflict, including the theory of
overlap and unification of science and religion, the theory of distinction
with various interpretations, and the theory of interaction and evolution.
These discussions were also seriously pursued among Islamic thinkers,
and efforts were made to distance themselves from this theory. Ayatollah
Miṣbāḥ Yazdī, with a scientific approach, has evaluated the solutions of
Western thinkers in order to prevent the weakening of religious values
and to provide a deeper understanding of the relationship between religion
and science. The problem of the present study is to evaluate the solutions
proposed by various thinkers for resolving the aforementioned conflict
from the perspective of Ayatollah Miṣbāḥ Yazdī. The aim is to examine
and analyze these solutions and explain his views on them. This research
has been conducted using a descriptive-analytical method and through
library-based data collection. The results show that from his perspective,
solutions such as separating the domains of science and religion, the
multiplicity of readings (ta‘addud-i qirā’āt), linguistic separation, minimal
religion, and the scientific interpretation of religion are insufficient due to
their reliance on Western epistemological foundations. He emphasizes the
necessity of a more comprehensive approach for a correct understanding
of the relationship between science and religion.},
keywords = {onflict between science and religion, multiplicity of readings (qirā’āt), domain distinction, linguistic boundary, minimal religion, maximal religion, scientific interpretation of religion, Misbah Yazdi, },
title_fa = {سنجش راهکارهای ارائه‌شده توسط اندیشمندان مختلف در رفع تعارض علم و دین، از منظر آیت‌الله مصباح یزدی},
abstract_fa ={پس از طرح نظریه تعارض علم و دین در مغرب‌زمین و ورود این مسئله به جوامع اسلامی، راهکارهایی برای رفع این تعارض پیشنهاد شد. این راهکارها شامل نظریه تداخل و وحدت‌انگاری علم و دین، نظریه تمایز با قرائت‌های مختلف، و نظریه تعامل و تکامل است. این مباحث نه تنها میان متألهان غربی بلکه در میان متفکران اسلامی نیز به‌صورت جدی مطرح شده و تلاش‌هایی برای فاصله گرفتن از نظریه تعارض علم و دین صورت گرفت. آیت‌الله مصباح یزدی با رویکردی علمی به سنجش و ارزیابی راهکارهای متفکران غربی پرداخته‌اند تا از تضعیف ارزش‌های دینی جلوگیری کرده و درکی عمیق‌تر از رابطه دین و علم ارائه دهند. مسئله پژوهش حاضر، ارزیابی راهکارهای رفع تعارض میان علم و دین از منظر آیت‌الله مصباح است. هدف این تحقیق بررسی و تحلیل این راهکارها و تبیین دیدگاه‌های ایشان درباره این راهکارها است. این پژوهش به‌روش توصیفی و تحلیلی و از طریق گردآوری اطلاعات به‌صورت کتابخانه‌ای انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد که از دیدگاه آیت‌الله مصباح، راهکارهایی چون تفکیک حوزه‌های علم و دین، تعدد قرائت‌ها، تفکیک زبانی، دین حداقلی و تفسیر علمی دین، به‌دلیل اتکا بر مبانی معرفت‌شناسی غربی ناکافی‌اند. ایشان بر لزوم رویکردی جامع‌تر برای فهم صحیح رابطه علم و دین تأکید دارند.},
keywords_fa = {تعارض علم و دین ,تعدد قرائات ,تمایز قلمرو ,مرز زبانی ,دین حداقلی ,دین حداکثری ,تفسیر علمی دین ,مصباح یزدی ,},
url = {https://kalami.nashriyat.ir/node/5002439},
eprint = {https://kalami.nashriyat.ir/sites/kalami.nashriyat.ir/files/article-files/5002439-1785300626.pdf}
}