TY  - JOUR
    ID  - 5002692
    TI  - از تفاوت ظاهری تا همگرایی واقعی: بررسی تطبیقی دیدگاه‌های آیت‌الله جوادی آملی و آیت‌الله مصباح یزدی درباره قلمرو دین*
    JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
    JA  - 14
    LA  - fa
    SN  - 2008-8876
        AU  - Moallem, Isa
      AD  - دانشجوی دکتری - موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
          AU  - Elahi rad, Safdar
      AD  - دانشیار - گروه کلام و فلسفه دین، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
        Y1  - 2026
    PY  - 2026
    VL  - 16
    IS  - 2
    SP  - 173
    EP  - 194
  KW  - قلمرو دین
KW  - علم دینی
KW  - آیت‌الله جوادی آملی
KW  - آیت‌الله مصباح یزدی
KW  - علم و دین
    DO  - 10.22034/kalami.2026.5002692
    AB  - قلمرو دین در اندیشۀ متکلمان اسلامی، غیراسلامی و فیلسوفان دین از دیرباز موضوعی مهم و قابل تأمل بوده است. در دوران معاصر، این موضوع تحت عناوینی همچون «نیاز انسان به دین»، «انتظارات بشر از دین»، «گستره شریعت» و «قلمرو دین» به طور گسترده مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. مسئلۀ مرکزی در بحث قلمرو دین، تعریف دقیق دین و شناسایی ارکان و مؤلفه‌های آن است، همچنین تعیین میزان نفوذ و تأثیر دین در حوزه‌های مختلف زندگی فردی و اجتماعی انسان نیز مطرح می‌باشد.
این مقاله با تمرکز بر تبیین دیدگاه آیت‌الله مصباح یزدی و مقایسه آن با دیدگاه آیت‌الله جوادی آملی، به بررسی این موضوع می‌پردازد که بر خلاف تصور رایج، این دو نگرش تفاوت ماهوی و جدی با یکدیگر ندارند و درواقع بسیار به یکدیگر نزدیک هستند.
بر اساس تحلیل نگارندگان، رویکرد جامع و یکپارچه به نظریات آیت‌الله جوادی آملی موجب می‌شود تا اختلافات اولیه‌ای که بین این دو دیدگاه مشاهده می‌شود، تا حد قابل‌توجهی مرتفع گردد و دو دیدگاه در نهایت به همگرایی قابل‌توجهی دست یابند. روش تحقیق این مقاله، توصیفی ـ تحلیلی و مقایسه‌ای است که از طریق بررسی منابع و متون مرتبط، ادعای مطرح‌شده را مورد ارزیابی قرار می‌دهد.
    UR  - https://kalami.nashriyat.ir/node/5002692
    L1  - https://kalami.nashriyat.ir/sites/kalami.nashriyat.ir/files/article-files/5002692-1788674587.pdf
    ER  -