@article {
author = {Mohammadi, abolfazl and , Ahmad},
title = {قلمرو علم و عصمت امام در اندیشه سید مرتضی و کراجکی؛  نقد دیدگاه ها و مقایسه تحلیلی},
journal = {معرفت کلامی 35 ، پاییز و زمستان 1404},
volume = {16},
number = {2},
pages = {-},
year  = {2026},
publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute},
issn = {2008-8876},
eissn = {2980-8316},
doi = {10.22034/kalami.2026.5002744},
abstract = {},
keywords = {},
title_fa = {قلمرو علم و عصمت امام در اندیشه سید مرتضی و کراجکی؛  نقد دیدگاه ها و مقایسه تحلیلی},
abstract_fa ={این پژوهش به واکاوی دیدگاه‌های سید مرتضی و کراجکی، دو متکلم برجسته مدرسه کلامی بغداد، درباره قلمرو علم و عصمت امام می‌پردازد؛ موضوعی که از بنیادی‌ترین مباحث امامت و از کانون‌های اختلاف میان مکاتب اسلامی و حتی درون امامیه به شمار می‌رود. روش تحقیق، کتابخانه‌ای و مبتنی بر تحلیل انتقادی است و پرسش‌هایی همچون حدود علم و عصمت امام، نقاط اشتراک و افتراق دیدگاه‌های این دو متکلم و میزان تأثیرپذیری آنان از جریان‌های فکری هم‌عصر بررسی می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد سید مرتضی با تأثیر از مبانی استدلالی معتزله، نگرشی عقل‌محور و کارکردگرایانه دارد. او علم امام را به اموری که مستقیماً به وظایف و شئون امامت مربوط است محدود می‌سازد و در بحث عصمت نیز معیار عرفیِ تنفر مردم از گناه را مبنای تعیین قلمرو آن می‌داند. درمقابل، کراجکی در چارچوب سنتی‌تر امامیه حرکت کرده و برای امام علمی فراگیرتر قائل است که البته در محدوده مصلحت الهی قرار دارد. وی عصمت امام را مطلق دانسته و آن را در سطح عصمت پیامبران تبیین می‌کند. این تفاوت‌ها نشان می‌دهد که در درون مکتب امامیه نیز رویکردهای متنوعی نسبت به علم و عصمت امام شکل گرفته و تعامل با مکاتب کلامی معاصر در جهت‌گیری اندیشه متکلمان نقش مهمی ایفا کرده است.},
keywords_fa = {قلمرو علم ,قلمرو عصمت ,سید مرتضی ,کراجکی ,امامیه ,},
url = {https://kalami.nashriyat.ir/node/5002744},
eprint = {}
}