@article {
author = {Dinpanah, Hasan},
title = {تبیین مبانی خاص معنویت اسلامی با محوریت آموزه‌ توحید(با تأکید بر دیدگاه علامه مصباح ره)},
journal = {معرفت کلامی 34 ، بهار و تابستان 1404},
volume = {16},
number = {1},
pages = {7-29},
year  = {2025},
publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute},
issn = {2008-8876},
eissn = {2980-8316},
doi = {10.22034/kalami.2026.5002840},
abstract = {In the present era, characterized by a crisis of spirituality and the
proliferation of emergent and false kinds of spirituality, it is essential
to explain the authentic foundations of Islamic spirituality in order to
preserve its originality and efficacy. The purpose of this article is to
extract the specific monotheistic foundations of Islamic spirituality.
Employing a descriptive-analytical method and relying on authentic
Islamic sources, this study demonstrates that theoretical and practical
monotheism is not merely a theological principle but the epistemological
and practical basis for the spiritual life of the believer. According to the
research findings, the most important specific and proximate foundations
of Islamic spirituality derived from the principle of theoretical
monotheism include: God as the sole source of spirituality; the role
of the unity of divine attributes in fostering contentment and peace of
heart in the face of divine decrees; the exclusivity of inner connection to
connection with God; and God as the origin of all spiritual connections
and the determinant of the roadmap of spirituality. Furthermore, some
of the most significant specific foundations of Islamic spirituality that
can be derived from practical monotheism are: ascending the ladder
of spirituality through pure obedience to God; exclusive love for God;
asceticism (zuhd) and liberation from worldly attachment of the heart;
mindful and heartfelt attention to God; and God as the sole worthy
source of seeking help.},
keywords = {Islamic Spirituality, essential monotheism (tawḥīd dhātī), attributive monotheism (tawḥīd ṣifātī), monotheism of acts (tawḥīd af‘ālī), practical monotheism (tawḥīd ‘amalī), Misbah Yazdi, },
title_fa = {تبیین مبانی خاص معنویت اسلامی با محوریت آموزه‌ توحید(با تأکید بر دیدگاه علامه مصباح ره)},
abstract_fa ={در عصر حاضر که بحران معنویت و گسترش معنویت‌های نوظهور و عمدتاً کاذب در این حوزه مشهود است، تبیین مبانی اصیل معنویت اسلامی برای حفظ اصالت و کارآمدی آن ضروری است. این مقاله با هدف استخراج و نظام‌مندسازی مبانی اختصاصی معنویت اسلامی، کلید اصلی این معنویت را در آموزه توحید جستجو می‌کند. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و تکیه بر منابع اصیل اسلامی، نشان می‌دهد که توحید(اعم از توحید نظری و عملی)، نه تنها یک اصل کلامی، بلکه زیربنای معرفتی و عملی برای حیات معنوی مؤمن است. یافته‌ها حاکی از آن است که برخی از مبانی خاص معنویت اسلامی که مستقیماً از اصل توحید نظری قابل استخراج‌ند، عبارتند از: خدا به عنوان مبدأ و خاستگاه معنویت اسلامی، عین الربط بودن عالم هستی و انسان به خداوند، رهایی از تعلقات دنیوی (بی‌اعتباری ماسوی الله)، تجلی صفات الهی در مومن (تخلق به اخلاق الله)، توجه به «اسماء» و «صفات» الهی در دعا و ذکر، نفی فاعلیت مستقل غیر خدا و... همچنین مهم‌ترین مبانی خاص معنویت اسلامی که از توحید عملی می‌توان استخراج کرد عبارتند از: عبادت خالصانه و انحصاری برای خداوند، محبت و عشق الهی به عنوان غایت نهایی، بندگی و عبودیت به عنوان یکی از اهداف میانی خلقت انسان و ...},
keywords_fa = {توحید ,معنویت اسلامی ,توحید ذاتی ,توحید صفاتی ,توحید افعالی ,},
url = {https://kalami.nashriyat.ir/node/5002840},
eprint = {https://kalami.nashriyat.ir/sites/kalami.nashriyat.ir/files/article-files/5002840-1785299357.pdf}
}