TY  - JOUR
    ID  - 5003318
    TI  - بازخوانی ادلۀ بی‌اعتباری معرفت استدلالی(عقل) نزد جریان‌های منتقد عقل در اندیشه اسلامی
    JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
    JA  - 14
    LA  - fa
    SN  - 2008-8876
        AU  - Omidi, Omid
      AD  - دانشجوی کارشناسی ارشد - موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی
        Y1  - 2026
    PY  - 2026
    VL  - 17
    IS  - 2
    SP  - 
    EP  - 
  KW  - عقل
KW  - معرفت دینی
KW  - حجیت
KW  - اخباریان
KW  - معرفت‌شناسی
KW  - استدلال عقلی
KW  - بی‌اعتباری عقل
    DO  - 10.22034/kalami.2026.5003318
    AB  - نقش و جایگاه عقل در معرفت دینی همواره از بنیادی‌ترین مباحث در اندیشه اسلامی بوده است. در کنار جریان‌های عقل‌گرایانه، گروهی از متفکران مسلمان، به‌ویژه در میان اخباریان، اشاعره و برخی مکاتب عرفانی، به نقد یا حتی نفی اعتبار عقل در کشف و تبیین آموزه‌های دینی پرداخته‌اند. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی‌_‌انتقادی، به بازخوانی و ارزیابی استدلال‌های اصلی این گروه‌ها درباره بی‌اعتباری معرفت استدلالی می‌پردازد. در این راستا، دلایل هستی‌شناسانه، معرفت‌شناسانه و نقلی آنان بررسی شده و نشان داده می‌شود که بسیاری از این استدلال‌ها بر مغالطات درونی، خلط مفاهیم و غفلت از مراتب و قلمروهای عقل استوار است. تحلیل نهایی مقاله بیانگر آن است که نفی مطلق حجیت عقل با مبانی معرفت‌شناسی اسلامی و نصوص قرآنی ناسازگار است و در نهایت، تنها می‌توان از محدودیت‌های عقل در ساحت ماورای تجربه و وحی سخن گفت، نه از بی‌اعتباری آن. بر این اساس، عقل همچنان یکی از منابع معتبر و ضروری در فهم و دفاع از دین به شمار می‌رود.
    UR  - https://kalami.nashriyat.ir/node/5003318
    L1  -     ER  -