مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت کلامی 2008-8876 16 2 2026 03 06 کنکاوی در رابطۀ بین نظریه مهبانگ و برهان نظم 5003570 10.22034/kalami.2026.5003570 FA محمد جعفریان غلامرضایی 0000-0002-9702-5065 Journal Article 2026 04 19 نظریه مه¬بانگ، نظریه¬ای در فیزیک کیهانی است که به تبیین پیدایش جهان می¬پردازد و بر اساس آن، جهان حدود 798/13 میلیارد سال قبل در اثر انفجاری عظیم در آتش¬گوی اولیه که بسیار متراکم و چگال بوده به¬وجود آمده است. این نظریه پیامدهای الهیاتی مختلفی داشت؛ از جمله استفاده از آن در برهان نظم. هدف اصلی این مقاله کمک به تعمیق اعتقادات دینی مخصوصا اعتقاد به خداوند از طریق توجه به نظم غائی موجود در جهان و روش گردآوری اطلاعات آن، کتابخانه‌ای و برگه¬برداری و روش پردازش، تحلیلی و توصیفی است. در لحظه آغازین جهان، تنظیمات دقیقی وجود داشته که در طول میلیارها سال باعث پیدایش موجود هوشمندی به نام انسان شده است. هیچ¬کدام از طرقی که سعی کرده¬اند، این تنظیم ظریف کیهانی را بر اساس صرف قوانین علمی و بدون توسّل به ناظم هوشمند تبیین کنند، کارآیی لازم را ندارند؛ ازاین¬رو نظریۀ مه¬بانگ با توجه به ظرافت¬هایی که در نقطۀ آغازین خلقت برای رسیدن به موجود هوشمند لازم است، می¬تواند به عنوان صغرای برهان نظم استفاده شود و بدین ترتیب، لزوم ناظم هوشمند ثابت می¬شود.