TY  - JOUR
    ID  - 5003713
    TI  - آلفرد راسل والاس و هدایت‌‌شدگی تکامل‌گونه‌ها
    JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
    JA  - 14
    LA  - fa
    SN  - 2008-8876
        AU  - KeshavarzSiahpoosh, Reza
      AD  - دانشجوی دکتری - کلام مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)
          AU  - Daneshwar, Yousof
      AD  - استادیار - گروه فلسفة دین و کلام، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
          AU  - Ramezani, Hamid reza
      AD  - دانشجوی دکتری - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)
        Y1  - 2026
    PY  - 2026
    VL  - 16
    IS  - 2
    SP  - 61
    EP  - 78
  KW  - تکامل داروین
KW  - آلفرد راسل والاس
KW  - هدایت‌شدگی حیات
    DO  - 10.22034/kalami.2026.5003713
    AB  - فرگشت یا تکامل نظریه‌ای است که در سدۀ اخیر از سوی ملحدان در سطح وسیعی مورد استفاده قرار گرفته است. بااین‌حال، بازخوانی تاریخ شکل‌گیری این نظریه نشان می‌دهد که پیوندش با قرائت‌های الحادی، نه لازمۀ منطقی نظریه، بلکه حاصل غلبۀ تفسیری خاص است. این پژوهش با تمرکز بر جایگاه نظری و ‌تاریخی آلفرد راسل والاس نشان می‌دهد که نظریۀ تکامل، که امروزه با نام چارلز داروین شناخته می‌شود، در آغاز واجد خوانشی هدایت‌باورانه نیز بوده است. والاس با پذیرش سازوکار انتخاب طبیعی، بر نوعی جهت‌مندی و هدایت در فرایندهای حیاتی تأکید داشت، اما این قرائت در جریان تثبیت روایت داروینی به حاشیه رانده شد.
تحقیق حاضر، پس از مفهوم‌شناسی «تکامل»، «والاس» و «مسئلۀ هدایت‌شدگی در حیات»، با روش تحلیلی ـ تاریخی، به تحلیل سرگذشت والاس، چرایی کنار نهاده شدن دیدگاه او، آرای زیست‌شناسان متقدم و معاصرِ قائل به هدایت‌شدگی و پیامدهای حذف رویکرد والاسی پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اصرار بر قرائت غیرهدایت‌شده از تکامل، افزون بر محروم ساختن علم از تفسیری بدیل، به ایجاد تنش‌های غیرضروری میان علم و دین و فراهم شدن زمینۀ بهره‌برداری الحادی از این نظریه انجامیده است. بر این اساس، بازخوانی منصفانۀ میراث والاس می‌تواند افق‌های تازه‌ای در گفت‌وگوی علم، فلسفه و دین بگشاید.
    UR  - https://kalami.nashriyat.ir/node/5003713
    L1  - https://kalami.nashriyat.ir/sites/kalami.nashriyat.ir/files/article-files/5003713-1789971285.pdf
    ER  -