TY  - JOUR
    ID  - 5003713
    TI  - آلفرد راسل والاس و هدایت شدگی تکامل گونه‌ها
    JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
    JA  - 14
    LA  - fa
    SN  - 2008-8876
        AU  - KeshavarzSiahpoosh, Reza
      AD  - دانشجوی دکتری - کلام مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)
          AU  - Daneshwar, Yousof
      AD  - استادیار - گروه فلسفة دین و کلام، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
          AU  - Ramezani, Hamid reza
      AD  - دانشجوی دکتری - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)
        Y1  - 2026
    PY  - 2026
    VL  - 16
    IS  - 2
    SP  - 
    EP  - 
  KW  - تکامل داروین
KW  - آلفرد راسل والاس
KW  - هدایت‌شدگی حیات
    DO  - 10.22034/kalami.2026.5003713
    AB  - تکامل نظریه‌ای است که در سدۀ اخیر از سوی ملحدان در سطح وسیعی مورد استفاده قرار گرفته است. با این حال، بازخوانی تاریخ شکل‌گیری این نظریه نشان می‌دهد که پیوندخوردن آن با قرائت‌های الحادی، نه لازمه منطقی نظریه،بلکه حاصل غلبه یک تفسیر خاص از آن بوده است.این پژوهش با تمرکز بر جایگاه نظری و تاریخی آلفرد راسل والاس نشان می‌دهد که نظریۀ تکاملکه معمولاً با نام چارلز داروین شناخته می‌شود،در آغاز واجد خوانشی هدایت‌باورانه نیز بوده است. والاس در عین پذیرش سازوکار انتخاب طبیعی،بر نوعی جهتمندی و هدایت در فرایندهای حیاتی تأکید داشت؛اما این قرائت در جریان تثبیت روایت غالب داروینی به حاشیه رانده شد.
تحقیق حاضر با روش تحلیلی-تاریخی، ابتدا به مفهوم‌شناسی تکامل، والاس و هدایت‌شدگی در حیات پرداخته، سپس سرگذشت والاس و چرایی کنار گذاشته شدن دیدگاه او را بررسی کرده است. در ادامه، نمونه‌هایی از زیست‌شناسان متقدم و معاصر قائل به هدایت‌شدگی تحلیل و در نهایت پیامدهای حذف رویکرد والاسی تبیین شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اصرار بر قرائت غیرهدایت‌شده از تکامل، افزون بر محروم ساختن علم از یک تفسیر بدیل، به ایجاد تنش‌ میان علم و دین و فراهم شدن زمینه بهره‌برداری الحادی از این نظریه انجامیده است.
    UR  - https://kalami.nashriyat.ir/node/5003713
    L1  -     ER  -