TY  - JOUR
    ID  - 5003898
    TI  - از ابرماشین تا خدای دیجیتال: واکاوی کلامی سه چالش خداشناختی هوش مصنوعی
    JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
    JA  - 14
    LA  - fa
    SN  - 2008-8876
        AU  - Tarkhan, Ghasem
      AD  - استادتمام - پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
        Y1  - 2026
    PY  - 2026
    VL  - 17
    IS  - 1
    SP  - 
    EP  - 
  KW  - هوش مصنوعی
KW  - تکینگی فناوری
KW  - خداشناسی
KW  - توحید خالقیت
KW  - توحید ربوبی
KW  - توحید عبادی
KW  - خدای دیجیتال
KW  - کلام اسلامی
    DO  - 10.22034/kalami.2026.5003898
    AB  - پیشرفت هوش مصنوعی و گفتمان «تکینگی فناوری» پرسش‌هایی درباره خدا، انسان و دین برانگیخته است. برخی اندیشمندان ادعا کرده‌اند ابرهوش مصنوعی به توانایی‌های «الهی» مانند آفرینش حیات، علم مطلق و قدرت مطلق دست می‌یابد. این نوشتار با روش توصیفی‑تحلیلی و رویکرد کلام اسلامی، چهار چالش خداشناختی را در ساحت‌های (۱) قدرت خدا، (۲) انحصار خالقیت، (۳) توحید ربوبی و (۴) توحید عبادی (پرستش هوش مصنوعی و تجربه دینی ماشین) بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد این ادعاها مبتنی بر خلط «مهندسی» با «خلقت از عدم»، خلط «ابزار» با «منشأ قدرت»، و غفلت از صفات ذاتی خدا است. از منظر کلامی، هوش مصنوعی فاقد روح، فطرت، اختیار است؛ ازاین‌رو نمی‌تواند از جایگاه رابطه «من‑تو» با خدا یا تجربه دینی اصیل برخوردار شود. «خدای دیجیتال» چیزی جز بت مدرن و تکرار شرک کهن نیست. نتیجه نهایی آنکه فرض تکینگی با توحید اسلامی منافات ندارد؛ چالش اصلی در برداشت نادرست از مفاهیم خداشناختی است.
    UR  - https://kalami.nashriyat.ir/node/5003898
    L1  -     ER  -