TY  - JOUR
    ID  - 5003941
    TI  - کلام تربیتی؛ امکان و ضرورت
    JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
    JA  - 14
    LA  - fa
    SN  - 2008-8876
        AU  - Hashemi, Sayed ali
      AD  - استادیار
        Y1  - 2026
    PY  - 2026
    VL  - 17
    IS  - 1
    SP  - 
    EP  - 
  KW  - کلام تربیتی
KW  - علم کلام
KW  - عقیده
KW  - تربیت ایمانی
KW  - زیست مؤمنانه
    DO  - 10.22034/kalami.2026.5003941
    AB  - علم کلام اسلامی عموماً دانشی برای تبیین، اثبات و دفاع از عقاید دینی دانسته شده است؛ اما این تلقی همه ظرفیت‌های آن را نشان نمی‌دهد. بررسی قرآن کریم، سنت معصومان و میراث متکلمان نشان می‌دهد که آموزه‌های اعتقادی صرفاً گزاره‌هایی نظری برای تصدیق ذهنی یا مناظره جدلی نیستند، بلکه کارکردی هدایتی و تربیتی دارند و در شکل‌دهی به ایمان، مسئولیت اخلاقی و زیست مؤمنانه نقش‌آفرین‌اند. مفاهیمی چون توحید، نبوت، معاد، عدل و ربوبیت الهی در منطق قرآن با اصلاح نگرش، تهذیب عاطفه، تقویت اراده و جهت‌دهی به رفتار پیوند دارند.
این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی به تبیین امکان، ضرورت، مفهوم، قلمرو و روش «کلام تربیتی» می‌پردازد. مراد از کلام تربیتی، رویکردی درون‌کلامی است که معارف اعتقادی را از حیث نقش آن‌ها در تکوین، تعمیق و جهت‌دهی ایمان و رشد مراتب آن بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد کلام تربیتی، نه جایگزین کلام سنتی، بلکه بسطی رویکردی در علم کلام است که با تمرکز بر ظرفیت تربیت‌گر عقاید، گسست میان «دانستن» و «زیستن» بر اساس عقیده را تحلیل کرده و به نیازهای ایمانی انسان معاصر پاسخ می‌دهد.
    UR  - https://kalami.nashriyat.ir/node/5003941
    L1  -     ER  -