مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت کلامی 2008-8876 17 1 2026 09 06 امامت؛ اصلِ معرفت‌ساز در الهیات امامیه 5004373 10.22034/kalami.2026.5004373 FA سیده منا موسوی 0000-0003-1167-8899 Journal Article 2026 09 10 امامت در الهیات امامیه غالباً در چارچوبی تاریخی، سیاسی یا کلامی تفسیر شده است؛ در حالی‌که بخش مهمی از ظرفیت نظری این مفهوم، کارکرد معرفتی آن است. مسئله اصلی این مقاله آن است که آیا امامت در منظومه فکری امامیه صرفاً استمرار نبوت در سطح رهبری دینی و اجتماعی است، یا باید آن را اصلی معرفت‌ساز و شرط بنیادین و نهایی فهم معتبر دین تلقی کرد. نوشتار حاضر با روش تحلیلی ـ مفهومی می‌کوشد نشان دهد امامت در سنت امامیه تنها یک منصب سیاسی یا تاریخی نیست، بلکه رکن بنیادین هدایت الهی و ضامن حجیت معرفت دینی است. به این‌‌منظور پس از بازخوانی و بررسی عناصر اساسی امامت همچون نصب الهی، عصمت، علم الهی و مرجعیت دینی، جایگاه امامت معرفت‌ساز در ساختار کلان الهیات امامیه و پیوند آن با توحید، نبوت و هدایت الهی تحلیل می‌شود. درادامه، بحران تفسیر دین پس از رحلت پیامبر(ص) و مسئله تکثر قرائت‌های دینی و نظریه «امام به‌مثابه مرجع نهایی فهم دین» تبیین می‌شود. یافته اصلی مقاله آن است که در الهیات امامیه، امامت شرط امکان حفظ، تفسیر و محور حقیقی و معتبر معرفت دینی است و امام ضامن استمرار حقیقت دین است.