@article {
author = {GHOLIPOOR, Javad and , Mohammad reza},
title = {الهیات علمی؛ تبیین و ارزیابی دیدگاه جان پوکینگهورن},
journal = {معرفت کلامی 36 ، بهار و تابستان 1405},
volume = {17},
number = {1},
pages = {-},
year  = {2026},
publisher = {Imam Khomeini Educational and Research Institute},
issn = {2008-8876},
eissn = {2980-8316},
doi = {10.22034/kalami.2026.5004586},
abstract = {الهیات علمی یکی از شاخه‌های الهیات است که در چارچوب تعامل میان علم و الهیات، از عقلانیت علم در تقویت عقلانیت الهیات بهره می¬گیرد. پوکینگهورن، به‌عنوان فیزیک‌دان و الهی‌دان برجسته، طرح منسجمی در این زمینه ارائه داده است. مسئله اصلی این است که الهیات علمی پولکینگهورن چه شاخصه‌هایی دارد و چه نقدهایی بر آن وارد است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی به تبیین طرح پوکینگهورن خواهد پرداخت و هدف آن، استفاده از ظرفیت آن در الهیات اسلامی است. یافته‌ها نشان می‌دهد پوکینگهورن با بهره‌گیری از الهیات طبیعت، الهیات گشوده، رویکرد از پایین¬به¬بالا و واقع‌گرایی، به صورت‌بندی الهیات خود پرداخته و از علم در دو سطح بهره می‌گیرد: در سطح نخست، با محوریت الهیات طبیعت و الهیات گشوده، به بازبینی باورهای الهیاتی می‌پردازد؛ و در سطح دوم، با بهره‌گیری از مبانی و روش‌های علم یعنی رویکرد از پایین¬به¬بالا و واقع‌گرایی، می‌کوشد از علم در الهیات استفاده کند. مهم‌ترین نقد این طرح، اعتماد بیش از حد به علم و قرار گرفتن الهیات در موقعیتی وابسته به علم است. سیالیت باورهای الهیاتی در پی سیالیتِ علم، می‌تواند به تضعیف ثبات معرفتیِ الهیات بینجامد و الهیات پوکینگهورن را به نوعی «الهیات گذار» تبدیل کند که در نهایت برای دینداران مقبولیتی نداشته باشد},
keywords = {: الهیات علمی, علم و دین, علم و الهیات, جان پوکینگهورن, الهیات طبیعت, الهیات گشوده, رویکرد پایین به بالا, },
title_fa = {الهیات علمی؛ تبیین و ارزیابی دیدگاه جان پوکینگهورن},
abstract_fa ={الهیات علمی یکی از شاخه‌های الهیات است که در چارچوب تعامل میان علم و الهیات، از عقلانیت علم در تقویت عقلانیت الهیات بهره می¬گیرد. پوکینگهورن، به‌عنوان فیزیک‌دان و الهی‌دان برجسته، طرح منسجمی در این زمینه ارائه داده است. مسئله اصلی این است که الهیات علمی پولکینگهورن چه شاخصه‌هایی دارد و چه نقدهایی بر آن وارد است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی به تبیین طرح پوکینگهورن خواهد پرداخت و هدف آن، استفاده از ظرفیت آن در الهیات اسلامی است. یافته‌ها نشان می‌دهد پوکینگهورن با بهره‌گیری از الهیات طبیعت، الهیات گشوده، رویکرد از پایین¬به¬بالا و واقع‌گرایی، به صورت‌بندی الهیات خود پرداخته و از علم در دو سطح بهره می‌گیرد: در سطح نخست، با محوریت الهیات طبیعت و الهیات گشوده، به بازبینی باورهای الهیاتی می‌پردازد؛ و در سطح دوم، با بهره‌گیری از مبانی و روش‌های علم یعنی رویکرد از پایین¬به¬بالا و واقع‌گرایی، می‌کوشد از علم در الهیات استفاده کند. مهم‌ترین نقد این طرح، اعتماد بیش از حد به علم و قرار گرفتن الهیات در موقعیتی وابسته به علم است. سیالیت باورهای الهیاتی در پی سیالیتِ علم، می‌تواند به تضعیف ثبات معرفتیِ الهیات بینجامد و الهیات پوکینگهورن را به نوعی «الهیات گذار» تبدیل کند که در نهایت برای دینداران مقبولیتی نداشته باشد},
keywords_fa = {: الهیات علمی ,علم و دین ,علم و الهیات ,جان پوکینگهورن ,الهیات طبیعت ,الهیات گشوده ,رویکرد پایین به بالا ,},
url = {https://kalami.nashriyat.ir/node/5004586},
eprint = {}
}