TY  - JOUR
ID  - 5004586
TI  - الهیات علمی؛ تبیین و ارزیابی دیدگاه جان پوکینگهورن
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 14
LA  - fa
SN  - 2008-8876
AU  - GHOLIPOOR, Javad
AD  - دکتری - کلام اسلامی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)
AU  - , Mohammad reza
AD  - دکتری - موسسه امام خمینی ره
Y1  - 2026
PY  - 2026
VL  - 17
IS  - 1
SP  - 
EP  - 
KW  - : الهیات علمی
KW  - علم و دین
KW  - علم و الهیات
KW  - جان پوکینگهورن
KW  - الهیات طبیعت
KW  - الهیات گشوده
KW  - رویکرد پایین به بالا
DO  - 10.22034/kalami.2026.5004586
AB  - الهیات علمی یکی از شاخه‌های الهیات است که در چارچوب تعامل میان علم و الهیات، از عقلانیت علم در تقویت عقلانیت الهیات بهره می¬گیرد. پوکینگهورن، به‌عنوان فیزیک‌دان و الهی‌دان برجسته، طرح منسجمی در این زمینه ارائه داده است. مسئله اصلی این است که الهیات علمی پولکینگهورن چه شاخصه‌هایی دارد و چه نقدهایی بر آن وارد است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی به تبیین طرح پوکینگهورن خواهد پرداخت و هدف آن، استفاده از ظرفیت آن در الهیات اسلامی است. یافته‌ها نشان می‌دهد پوکینگهورن با بهره‌گیری از الهیات طبیعت، الهیات گشوده، رویکرد از پایین¬به¬بالا و واقع‌گرایی، به صورت‌بندی الهیات خود پرداخته و از علم در دو سطح بهره می‌گیرد: در سطح نخست، با محوریت الهیات طبیعت و الهیات گشوده، به بازبینی باورهای الهیاتی می‌پردازد؛ و در سطح دوم، با بهره‌گیری از مبانی و روش‌های علم یعنی رویکرد از پایین¬به¬بالا و واقع‌گرایی، می‌کوشد از علم در الهیات استفاده کند. مهم‌ترین نقد این طرح، اعتماد بیش از حد به علم و قرار گرفتن الهیات در موقعیتی وابسته به علم است. سیالیت باورهای الهیاتی در پی سیالیتِ علم، می‌تواند به تضعیف ثبات معرفتیِ الهیات بینجامد و الهیات پوکینگهورن را به نوعی «الهیات گذار» تبدیل کند که در نهایت برای دینداران مقبولیتی نداشته باشد
UR  - https://kalami.nashriyat.ir/node/5004586
L1  - ER  -