TY - JOUR ID - 671 TI - نقش معتزله در تخریب شخصیت هشام ابن حکم و نسبت دادن تجسیم به او و تأثیرآن بر محدثان شیعی JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 14 LA - fa SN - 2008-8876 AU - Seyed hashem, Hashemi AD - دانشجوی دکتری - علوم سیاسی دانشگاه تهران - سطح 4 حوزه علمیه قم Y1 - 2013 PY - 2013 VL - 4 IS - 1 SP - 7EP - 30هشام‌بن حكم، تجسيم، نقد، روايت، رجال، معتزله، شيعه ,DO - AB - تجسیم به معنای اطلاق جسم بر خالق هستی، یکی از مفاهیم جنجالی کلام اسلامی است. در باب پیشینه‌ی تاریخی تجسیم و نفوذ اندیشه هایی از این دست باید گفت تجسیم در اندیشه‌ی فرق دیگر مجال بروز و ظهور بیشتری داشته است، اما معتزلیان نخستین به هشام بن حکم، متکلم بزرگ عصر امامت نسبت تجسیم داده اند. این نسبت کانون توجه فرق نگاران غیرشیعی و نیز برخی محدثان شیعی قرار گرفته و آن را در آثار خود آورده اند. باتوجه به نوشته ها و آثار و مباحثات پیشین کلامی، باید معتزله را نخستین نسبت دهندگان دانست. در علل و چرایی این نسبت، برخی محققان به انگیزه ها و رقابت و کینه جویی معتزله اشاره کرده اند. ادعای معتزله علاوه بر منابع غیرشیعی، بر آثار شیعی نیز اثر گذاشته است. پیامد این نسبت را می باید ابهام در شخصیت هشام شمرد. برای نمونه دست کم بیش از پنج روایت در اصول کافی و روایاتی در توحید صدوق و رجال کشی، در زمینه‌ی نسبت تجسیم به هشام وارد شده است. درباره‌ی هشام کمتر نوشته و یا پژوهشی را می توان یافت که به اثبات و یا نفی این موضوع نپردازد. UR - https://kalami.nashriyat.ir/node/671 L1 - https://kalami.nashriyat.ir/sites/kalami.nashriyat.ir/files/article-files/1_4.pdf ER -