مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت کلامی 2008-8876 10 1 2019 11 24 بازشناسی ساختار مباحث توحید در کلام امامیه 21 36 794 FA عبدالکریم بهجت پور دانشیار محمد میثم حقگو دانشجوی دکتری Journal Article 2019 01 15 Due to the special status of the topic of "monotheism", the Imamiyyah theologians have always paid special attention to this issue. The breadth of monotheism, and the ongoing challenge of Imamiyyah with the rival’s religious and sectarian thoughts, has made the situation of this debate and its method of structuring very important. The purpose of the knowledge of discourse is summarized in two areas: "education" and "defense of beliefs". In these two areas, materiality has a special place in terms of comprehensiveness, impediment and observance of the logical division criteria. Therefore, in this paper, by means of "library" and "analytical" methods, the structure of a considerable number of theological works of Imamiyyah has been examined in two parts: "privative or intrinsic monotheism" and "degrees of monotheism". As a result of this research, it becomes clear that the term "monotheism" has several different meanings; the structure of monotheistic debates has always been evolving and various structures have been proposed. In these structures, some levels of monotheism are sometimes neglected and sometimes the rational requirements of division are not met. In the proposed structure, it has been tried to pay attention to the monotheistic and rational organization متکلمان امامیه با توجه به جایگاه ویژة مبحث «توحید»، همواره با عنایت خاصی به این بحث پرداخته اند. گستردگی مباحث توحید، و چالش مستمر امامیه با اندیشه های دینی و فرقه ای رقیب، موجب شده است تا موقعیت طرح این بحث و شیوة ساختاربندی آن از اهمیت بسزایی برخوردار گردد. هدف دانش کلام در دو ساحت «آموزش» و «دفاع از معتقدات» خلاصه می شود. در این دو ساحت، خوش ساخت بودن مطالب به لحاظ جامعیت، مانعیت و رعایت ضوابط منطقی تقسیم، جایگاه ویژه ای دارد. بدین لحاظ، در این مقاله با روش «کتابخانه ای» و «تحلیلی»، ساختار شمار قابل توجهی از آثار کلامی امامیه، در دو بخش «ثبوتی یا سلبی بودن توحید» و «مراتب توحید» بررسی شده است. در نتیجة این تحقیق، روشن می شود که اصطلاح «توحید» دارای چند معنای متفاوت بوده است؛ ساختار مباحث توحیدی، همواره در حال تطور و تکامل بوده و ساختارهای متنوعی ارائه شده است. در این ساختارها، گاه برخی مراتب توحید مغفول واقع شده و گاه مقتضیات منطقی تقسیم رعایت نشده است. در ساختار پیشنهادی، تلاش شده است تا ضمن توجه به مراتب توحید، سازمان منطقی نیز رعایت شود. https://kalami.nashriyat.ir/sites/kalami.nashriyat.ir/files/article-files/2_17.pdf