TY - JOUR ID - 910 TI - تعبدستیزی به ‌بهانه‌ی دفاع از عقلانیت JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 14 LA - fa SN - 2008-8876 AU - Mohammad sadegh, AD - پردیس فارابی Y1 - 2021 PY - 2021 VL - 11 IS - 1 SP - 73EP - 82تجدد ,تعبد ,دین ,ملکیان ,عقلانیت ,DO - AB - رابطه‌ی تعبد و عقلانیت از مسائل چالشی و اثرگذار در بسیاری از حوزه های معرفتی و ارزشی بوده و نگاه بسیاری از اندیشمندن را به خود جلب کرده است. یکی از اندیشمندان صاحب نظر در این بحث، مصطفی ملکیان است. ایشان در بعضی عبارات و نوشته هایشان تعبد را جوهره‌ی دینداری سنتی دانسته و آن را خلاف عقلانیت مدرن معرفی کرده اند؛ زیرا عقلانیت مدرن اقتضا می کند برای پذیرش هر قضیه ای، آن را با ترازوی درونی بسنجیم؛ اما در بخشی دیگر از سخنانشان می گویند: اگر اثبات شود که شخص مورد تعبد در تمام سخنانش یا آن دسته از سخنانش که به مسئله مربوط است، هیچ گاه اشتباه نمی کند، تعبد با عقلانیت سازگار است. تقسیم بندی معرفت به دو دسته‌ی «معرفت از راه دلیل» و «معرفت از راه گواهی» توسط ایشان نیز در تعارض با بخش اول سخن ایشان درباره‌ی عدم عقلانیت تعبد است. ایشان در مواردی دیگر نیز تصریح می کنند که تمام حقایق عالم در حیطه‌ی ادراک عقل و سنجش ترازوی درونی قرار ندارد. UR - https://kalami.nashriyat.ir/node/910 L1 - https://kalami.nashriyat.ir/sites/kalami.nashriyat.ir/files/article-files/5_19.pdf ER -