واکاوی قانون جذب بر اساس مبانی کلامی- فلسفی علامه مصباح یزدی
Article Type:
Research
Writers:
✍️ Amir Pazhouhandeh
/ دانشجوی دکترا دانشپژوه مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) / amir.m7230@gmail.com
/ دانشجوی دکترا دانشپژوه مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) / amir.m7230@gmail.comHassan Qarehbaghi / دانشجوی دکترا فلسفه دین مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) / qarehbaghi@chmail.ir
/ دانشجوی دکترا فلسفه دین مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) / qarehbaghi@chmail.irچکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :واکاوی قانون جذب بر اساس مبانی کلامی- فلسفی علامه مصباح یزدی
Abstract:
در این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی، نقش و جایگاه خدا در «قانون جذب» را از منظر مبانی کلامی و فلسفی علامه مصباح یزدی بررسی میکنیم. متن حاضر چهار برداشت از خدا در قانون جذب را شناسایی میکند: (۱) خدای قانونگذار که پس از وضع قانون جذب نقشی فعال ندارد، (۲) خدای فرمانبردار که کاری جز خدمت به امیال و آرزوهای بشر انجام نمیدهد، و (۳) عدم وجود خدای خارجی و همسانسازی خدا با نیروی درونی انسان؛ و همچنین بهعنوان برداشت چهارم، تلاشهای صوری برای «دینیسازی» یا سازگارکردن قانون جذب با الهیات پرداخته میشود. نتایج تحلیل نشان میدهد هر یک از این برداشتها بهنحوی با اصول محوری توحید، مشیت الهی و دعا و توکل در الهیات اسلامی ناسازگارند. برخی برداشتها به سمت نوعی خدایزدایی و برخی به سمت تبدیل خدا به نیروی تابع انسان سوق مییابند. همچنین پیامدهای اخلاقی و اجتماعیِ این آموزه از قبیل کاهش مسئولیتپذیری، ارزش ذاتی قائل شدن برای ثروت و لذت، تحریف معنای دعا و توکل مورد تأکید قرار گرفته است. نتیجه پژوهش این است که قانون جذب در چارچوب فعلی و ترویج یافتهاش بدون بازنگری بنیادین قابل جمع با کلام اسلامی نیست و هر کوشش برای سازگار نشاندادن آن، به تساهل یا وارونهسازیِ الهیات میانجامد.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Pazhouhandeh, Amir, Qarehbaghi, Hassan, Jafari, Mohammad. (2026) واکاوی قانون جذب بر اساس مبانی کلامی- فلسفی علامه مصباح یزدی. Ma`rifat-e Kalami, 16(1), - https://doi.org/10.22034/kalami.2026.5002899.
Amir Pazhouhandeh; Hassan Qarehbaghi; Mohammad Jafari."واکاوی قانون جذب بر اساس مبانی کلامی- فلسفی علامه مصباح یزدی". Ma`rifat-e Kalami, 16, 1, 2026, -
Pazhouhandeh, A, Qarehbaghi, H, Jafari, M.(2026) 'واکاوی قانون جذب بر اساس مبانی کلامی- فلسفی علامه مصباح یزدی', Ma`rifat-e Kalami, 16(1), pp. -
