Ma`rifat-e Kalami, Volume 11, Issue 2, No 25, Year 2026, Pages 107-126
Philosophical Analysis of the Compatibility of Fulfilling Prayers under the Dome of Imam Husain (PBUH) based on the System of Causality with an Emphasis on Allame Tabatabai's View
Article Type:
Research
Writers:
Mahdiyesadat Mostaghimi / PhD, Associate Professor, Faculty member of the Department of Philosophy and Theology, Qom University / mahdiye.alsadat.mostaghimi@gmail.com
Abstract:
The promise of "fulfilling prayers under the dome", which is mentioned in some religious texts is one of the common beliefs of Imamiyya theology, which can be analyzed from the viewpoint of Allame Tabataba'i. According to Allame, the compatibility of "the fulfillment of prayer under the dome" with the system of causality can be considered as an alternative way for removing obstacles and preparing the conditions for the fulfillment of prayers. This compatibility can also be explained by expressing the Supreme Providence of Imam Husain (PBUH) and the spiritual closeness of the dome of his holiness to the Divine Treasures and its alignment with the Throne; the place of God's planning and kingdom. Allame's views show that, the intrinsic dignity of this place before the Ashura and its accidental honor, which is the result of divine manifestations on the hearts of martyrs and its closeness to the blessed body of Imam Husain (PBUH) and the descent of angels upon that place can strengthen the level of prayer and provide the ground for its fulfillment. The method of this article is descriptive-analytical and inferential desk-research.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :تبیین فلسفی سازوارگی اجابت دعا تحت قبهی امام حسین علیه السلام با نظام علیت با تأکید بر دیدگاه علامه طباطبائی
Abstract:
وعدهی «اجابت دعا تحت قبه» که در برخی نصوص وارد شده، از عقاید رایج کلام امامیه است که می توان با تحلیل دیدگاه های علامه طباطبائی، سازوارگی آن را با نظام علیت تبیین نمود و «وقوع دعا تحت قبه» را به مثابهی علت بدیلی برای ایجاد شرایط اجابت دعا و رفع موانع آن محسوب نمود. این سازوارگی را می توان با بیان مقام مشیت مطلقهی امام حسین علیه السلام و نزدیکی باطن قبهی آن حضرت به خزائن الهیه و محاذات آن با عرش، یعنی محل تدبیر و سلطنت ربوبی نیز تبیین کرد. دیدگاه های علامه نشان می دهد که هم شرافت ذاتی این مکان قبل از حادثهی عاشورا و هم شرافت عرضی آنکه حاصل از تجلیات الهی بر قلوب شهیدان و همجواری با جسم مبارک آن حضرت و تردد ملائک است، چگونه می تواند سطح دعا را تقویت کند و زمینه را برای اجابت آن فراهم نماید. روش این مقاله توصیفی ـ تحلیلی و استنباطی و براساس منابع کتابخانه ای است.
Keywords:
References:
- صحيفه سجاديه، 1376، قم، الهادي.
- امام هشتم،1406ق، صحيفة الإمام الرضا، تحقيق محمدمهدى نجف، مشهد، كنگرة جهانى امام رضا.
- ابنسيده، علىبن اسماعيل، 1412ق، المحكم و المحيط الأعظم، تحقيق عبدالحميد هنداوى، بيروت، دارالکتب العلميه.
- ابنعربى، محيالدين، بيتا، الفتوحات المكيه، بیروت، دار صادر.
- ابنفهد حلى، احمدبن محمد، 1407ق، عدةالداعي و نجاحالساعي، تصحيح احمد موحدى قمى، بيجا، دارالكتب الاسلامي.
- ابنقولويه، جعفربن محمد، 1356، كامل الزيارات، تحقيق عبدالحسين امينى، نجف، دار المرتضويه.
- ـــــ ، 1377، کاملالزیارات، ترجمة محمدجواد ذهنى تهرانى، تهران، پيام حق.
- ابنمشهدى، محمدبن جعفر، 1419ق، المزارالكبير، تحقيق جواد قيومى اصفهانى، قم، جامعة مدرسين.
- ازهرى، محمدبن احمد، 1421ق، تهذيب اللغة، بیروت، دار احياء التراثالعربي.
- جوادی آملی، عبدالله، 1388، تفسير تسنیم، تحقيق علي اسلامي، چ هشتم، قم، اسراء.
- جوهرى، اسماعيلبن حماد، 1378، الصحاح، تصحيح احمد عبدالغفور عطار، بیروت، دارالعلم للملايين.
- حرعاملى، محمدبن حسن، 1409ق، وسائل الشيعه، تحقيق مؤسسة آلالبيت، قم، مؤسسة آلالبيت.
- حسنزاده آملی، حسن، 1383، انسان کامل از دیدگاه نهج البلاغه، تهران، الف لام میم.
- حسینی تهرانى، سيدمحمدحسين، 1423ق، معادشناسى، چ یازدهم، مشهد، ملكوت نور قرآن.
- ـــــ ، 1426ق، امامشناسى، چ سوم، مشهد، علامه طباطبايى.
- راغب اصفهانی، حسينبن محمد، 1404ق، المفردات فی غریبالقرآن، چ دوم، تهران، دفتر نشر کتاب.
- زبیدی، محمدبن محمد مرتضى، 1414ق، تاجالعروس، تصحيح علي شيري، بیروت، دارالفكر.
- سجادی، سیدجعفر، 1379، فرهنگ اصطلاحات فلسفی ملاصدرا، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
- صدرالمتألهين، 1366، تفسیر القرآنالکریم، تصحيح محمد خواجوی، قم، بیدار.
- ـــــ و ملاهادي سبزواري، 1381الف، تقریرات فلسفه امام خمینی، تهران، مؤسسة تنظيم و نشر آثار امام خمينی.
- ـــــ ، 1381ب، کسر اصنامالجاهلیه، تصحيح محسن جهانگیری، به اشراف سيدمحمد خامنهاي، تهران، بنياد حکمت اسلامی صدرا.
- ـــــ ، 1383، ترجمه و تفسیر الشواهدالربوبیه، ترجمة جواد مصلح، تهران، صداوسيمای جمهوری اسلامی ايران.
- ـــــ ، 1384، تحریر الأسفار، شارح علی شیروانی، قم: مرکز جهانی علوم اسلامی.
- ـــــ ، بيتا، الحکمة متعالیة في الاسفار العقلية الاربعة، با حاشیه علامه طباطبائي، چ سوم، بیروت، دار احیاء التراثالعربی.
- صدوق، محمدبن علي، 1377، معانيالأخبار، ترجمة عبدالعلى محمدى شاهرودى، چ دوم، تهران، دارالكتب الاسلاميه.
- ـــــ ، 1403ق، معانيالأخبار، تصحيح علياكبر غفاري، قم، جامعة مدرسين.
- طالقانی، سیدهدایتالله، 1380، همره نور، قم، سابقون.
- طباطبائي، سیدمحمدحسین، 1374، تفسير الميزان، ترجمة سيدمحمدباقر موسوي همداني، چ پنجم، قم، جامعة مدرسين.
- ـــــ ، 1387، روابط اجتماعی در اسلام، قم، بوستان كتاب.
- ـــــ ، 1388، ترجمه و شرح بدایةالحکمة، ترجمة علي شيرواني، چ يازدهم، قم، بوستان کتاب.
- ـــــ ، 1393، ترجمه و شرح نهایةالحکمة، ترجمة علی شیروانی، چ سیزدهم، قم، بوستان کتاب.
- ـــــ ، 1402ق، رسائلالتوحیدیه، بيروت، مؤسسة النعمان.
- ـــــ ، 1417ق، الميزان في تفسيرالقرآن، چ پنجم، قم، جامعة مدرسين.
- ـــــ ، بيتا، بدایةالحکمة، قم، جامعة مدرسين.
- طوسى، محمدبن حسن، 1414ق، الأمالي، قم، دار الثقافه.
- طیب، سیدعبدالحسین، 1378، اطیبالبیان فی تفسیر القرآنالکریم، چ دوم، تهران، اسلام.
- عاملى، بهاءالدين و نظامبن حسين ساوجي، 1429ق، جامع عباسى و تكميل آن، قم، جامعة مدرسين.
- عدهاى از علماء، 1423ق، الأصولالستة عشر، تحقيق ضياءالدين محمودى، نعمتالله جليلى، مهدى غلامعلى، قم، دارالحديث.
- فراهيدى، خليلبن احمد، 1409ق، كتاب العين، چ دوم، قم، هجرت.
- فيض كاشاني، ملامحسين، 1415ق، تفسير الصافي، تهران، دارالكتب الاسلاميه.
- قرشی، علیاکبر، 1371، قاموس قرآن، چ ششم، تهران، دارالكتب الاسلاميه.
- قمی، علىبن ابراهيم، 1404ق، تفسيرالقمي، تحقيق طیب موسوى جزائرى، قم، دارالکتاب.
- قمى، عباس، 1414ق، سفينة البحار، قم، اسوه.
- ـــــ ، 1388، مفاتیحالجنان، ترجمة مهدي الهي قمشهاي، تصحيح محمدرضا رضوانطلب، چ چهاردهم، تهران، آیین دانش.
- کلینی، محمدبن يعقوب، 1429ق، كافي، قم، دارالحديث.
- مجلسى، محمدباقر، 1403ق، بحارالأنوار، تحقيق جمعي از محققان، چ دوم، بیروت، دار احياءالتراثالعربي.
- مدنی، علىخانبن احمد، 1384، الطرازالأول، مشهد، مؤسسة آلالبیت لاحیاءالتراث.
- مفید، محمدبن محمدبن نعمان، 1413ق، كتاب المزار- مناسكالمزار، تصحيح محمدباقر ابطحى، قم، كنگره جهانى هزاره شيخ مفيد.
- مكي عاملي، زينالدينبن علي (شهيد ثاني)، 1377، شرح مصباح الشريعة، ترجمة عبدالرزاق بن محمدهاشم گيلانى، تحقيق محمدبن حسين آقاجمال خوانسارى، تهران، پيام حق.
- منقري، نصربن مزاحم، 1404ق، وقعة صفين، تحقيق عبدالسلام محمدهارون، قم، مكتبة آيةالله مرعشي نجفي.
- موسوي خمینی، سیدروحالله، 1376، مصباحالهداية إلىالخلافة و الولاية، تصحيح سيدجلالالدين آشتيانى، چ سوم، تهران، مؤسسة تنظيم و نشر آثار امام خمينى.
- ـــــ ، 1417ق، التعليقة على الفوائدالرضوية، تهران، مؤسسة تنظيم و نشر آثار امام خميني.
- موسى، حسين يوسف، 1410ق، الإفصاح، چ چهارم، قم، مکتب الاعلام الاسلامی.
- مهنا، عبدالله على، 1413ق، لسان اللسان، بيروت، دارالكتب العلميه.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Pirouz, Shohreh, Mostaghimi, Mahdiyesadat. (2026) Philosophical Analysis of the Compatibility of Fulfilling Prayers under the Dome of Imam Husain (PBUH) based on the System of Causality with an Emphasis on Allame Tabatabai's View. Ma`rifat-e Kalami, 11(2), 107-126
Shohreh Pirouz; Mahdiyesadat Mostaghimi."Philosophical Analysis of the Compatibility of Fulfilling Prayers under the Dome of Imam Husain (PBUH) based on the System of Causality with an Emphasis on Allame Tabatabai's View". Ma`rifat-e Kalami, 11, 2, 2026, 107-126
Pirouz, S, Mostaghimi, M.(2026) 'Philosophical Analysis of the Compatibility of Fulfilling Prayers under the Dome of Imam Husain (PBUH) based on the System of Causality with an Emphasis on Allame Tabatabai's View', Ma`rifat-e Kalami, 11(2), pp. 107-126
