Pages:
7-24
Receive Date: 2025/04/03
Accept Date: 2025/04/03
Abstract:
One of the most important areas of influence of Quranic teachings in a field of knowledge is the "management and guidance" of that field. Using the descriptive-analytical method and with a critical approach to the opinions of orientalists, this article examines the role of the Qur'an in guiding theology. The results show that on the one hand, the Holy Qur'an, by confirming the rational and inspirational method, has encouraged Muslims to use a rational approach in theology, as the argumentative themes in the Holy Qur'an have inspired theological arguments to Muslims. On the other hand, Muslims have been influenced by the Quran by paying special attention to Quranic teachings and putting them first in arranging theological issues and prioritizing religious teachings. Proving these roles leads to the invalidation of the theory of some orientalists who not only consider many religious and theological teachings to be derived from other religions or other external factors, but also consider the emergence and development of Islamic sciences, including theology, to be influenced by external factors, and in this way, they completely deny the role of verses and teachings of the Quran, or they do not draw a very effective role for them.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :بررسی نقش قرآن کریم در راهبری کلام اسلامی با رویکرد نقادانه به آراء خاورشناسان
Abstract:
از مهم ترین عرصه های اثرگذاری معارف قرآنی در یک حوزه دانشی، عرصه «مدیریت و راهبری» آن حوزه است. این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی و با رویکردی نقادانه به آراء خاورشناسان، نقش قرآن در راهبری علم کلام را بررسی کرده و نشان داده که ازیک سو قرآن کریم با تأیید روش عقلی و الهام بخشی، استدلال و ردیه نویسی مسلمانان را به رویکرد عقلی در کلام ترغیب نموده و درون مایه های استدلالی موجود در قرآن کریم الهام بخش استدلال های کلامی به مسلمانان بوده است. از سوی دیگر مسلمانان با اهتمام ویژه به آموزه های قرآنی و مقدم ساختن آنها در چینش مسائل کلامی و اولویت بندی آموزه های اعتقادی از قرآن تأثیر پذیرفته اند. اثبات این نقش آفرینی ها به ابطال نظریه برخی خاورشناسان می انجامد که نه تنها بسیاری از آموزه های اعتقادی و کلامی را برگرفته از سایر ادیان و یا دیگر عوامل بیرونی می دانند، بلکه حتی پیدایش و تطور علوم اسلامی و از جمله علم کلام را نیز متأثر از عوامل خارجی می شمارند و نقش آیات و معارف قرآن را بکلی انکار می کنند و یا نقش چندان مؤثری برای آنها ترسیم نمی نمایند.
References:
- آبراهاموف، بنيامين، 1392، «آيات»، در: در: دائرةالمعارف قرآن، سرويرستار جين دمن مک اوليف، ترجمة محمدطاهر رياضي ارسي، تهران، حکمت.
- آدام متز، 1364، تمدن اسلامي در قرآن چهارم، ترجمة عليرضا ذکاوتي قراگوزلو، تهران، اميرکبير.
- ابراهيم، عليرضا، 1385، «تحريف»، در: دائرةالمعارف بزرگ اسلامي، تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامي.
- ابن ابيجمهور، محمدبن زينالدين، 1985م، عوالي اللئالي، قم، سيدالشهداء.
- ابندريد الأزدي، محمدبن حسن، 1988م، جمهرة اللغة، بيروت، دار العلم للملايين.
- ازهري، محمدبن احمد، 1421ق، تهذيب اللغه، بيروت، دار احياء التراث العربي.
- اسعدي، عليرضا، 1392، مناظرههاي هشامبن حکم، تهران، علمي و فرهنگي.
- ـــــ ، 1401ق، «مرجعيت علمي قرآن کريم و تأثير آن در روش فلسفه اسلامي»، حکمت اسلامي، سال نهم، ش 3، ص 9-25.
- اشعري، ابوالحسن، بيتا، اللمع في الرد علي اهل الزيغ و البدع، قاهره، المکتبة الازهرية للتراث.
- امين، احمد، 1999م، ضحي الاسلام، بيجا، مکتبة الاسره.
- برقي، احمدبن محمدبن خالد، 1371ق، المحاسن، تصحيح جلالالدين محدث، قم، دارالکتب الاسلاميه.
- برنجکار، رضا، 1393، روششناسي علم کلام، تهران، سمت.
- توماس، ديويد، 1392، «رديهها و دفاعيهها»، در: دائرةالمعارف قرآن، سرويرستار جين دمن مک اوليف، ترجمة حسن رضايي، تهران، حکمت.
- جبرئيلي، محمدصفر، 1390، «رابطة قرآن و علم کلام»، کلام اسلامي، ش 77، ص 39-74.
- جرجاني، ميرسيدشريف، 1412ق، التعريفات، تهران، ناصر خسرو.
- جرجي زيدان، بيتا، تاريخ تمدن اسلام، ترجمة علي جواهرکلام، تهران، اميرکبير.
- حكيمي، محمدرضا، 1375، مكتب تفكيك، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامي.
- راغب اصفهاني، حسينبن محمد، 1412ق، مفردات الفاظ القرآن، بيروت، دار الشاميه.
- زبيري، کيت، 1392، «جدل و جدل زباني»، در: دائرةالمعارف قرآن، سرويرستار جين دمن مک اوليف، ترجمة حسين خندقآبادي، تهران، حکمت.
- سبحاني، جعفر، 1383، منشور جاويد، قم، مؤسسة امام صادق.
- ـــــ ، 1424ق، معجم طبقات المتکلمين، قم، مؤسسة امام صادق.
- سيوطي، عبدالرحمنبن ابيبکر، 1421ق، الاتقان في علوم القرآن، بيروت، دار الکتاب العربي.
- شدر، هانس هاينريش، 1949، روح الحضارة العربيه، ترجمة عبدالرحمن بدوي، بيروت، دارالعلم للملايين.
- شهرستاني، عبدالکريم، 1364، الملل و النحل، قم، شريف الرضي.
- صدرالمتألهين، 1368، الحکمة المتعالية في الاسفار العقلية الاربعة، قم، مکتبة المصطفوي.
- ـــــ ، بيتا، المبدأ و المعاد، بيجا، بينا.
- طباطبائي، سيدمحمدحسين، 1390ق، الميزان في تفسير القرآن، بيروت، مؤسسة الاعلمي للمطبوعات.
- ـــــ ، بيتا، اصول فلسفه و روش رئاليسم، قم، جامعة مدرسين.
- غزالى، ابوحامد، 1382، تهافت الفلاسفه، تهران، شمس تبريزي.
- ـــــ ، 1409ق، الاقتصاد في الاعتقاد، بيروت، دار الکتب العلميه.
- فان اس، يوزف، 1396، کلام و جامعه، ترجمة فرزین بانکی و احمدعلی حیدری، قم، دانشگاه اديان.
- فخررازي، محمدبن عمر، 1420ق، تفسير الکبير، بيروت، دار احياء التراث العربي.
- فراهيدي، خليلبن احمد، 1405ق، العين، قم، هجرت.
- فرغل، يحيي هاشمحسن، 1972م، عوامل و اهداف نشاه علم الکلام، بيجا، مجمع البحوث الاسلاميه.
- فواد عبدالباقي، محمد، 1364، المعجم المفهرس لالفاظ القرآن الکريم، قم، اسماعيليان.
- فيومي، احمدبن محمد، 1405ق، المصباح المنير في غريب الشرح الکبير الرافعي، قم، هجرت.
- قدردان قراملکی، محمدحسن، 1399، قرآن و علم کلام، قم، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
- ـــــ و علي قدردان قراملکي، 1396، «نقش قرآن بر علم کلام در روشگان»، پژوهشهاي اعتقادي کلامي، ش 27، ص 135-158.
- گارده، لوئي و ژرژ قنواتي، 1396، فلسفه انديشه ديني در اسلام و مسيحيت، ترجمة احسان موسوي خلخالي، تهران، حکمت.
- گوتاس، ديميتري، 2003م، الفکر اليوناني و الثقافة العربيه، بيروت، مرکز دراسات الوحدة العربيه.
- ليمن، اوليور، 1391، «قرآن و استدلالات»، در: دانشنامه قرآن کريم، سرويرستار اوليور ليمن، ترجمة محمدحسين وقار، تهران، اطلاعات.
- ليونز، جاناتان، 1393، بيت الحکمه راز تحول در تمدن غربي، ترجمة بهرام نوازني، تهران، سروش.
- مجلسي، محمدباقر، 1403ق، بحار الانوار، بيروت، دار احياء التراث العربي.
- مصباح يزدي، محمدتقي، 1383، معارف قرآن، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني.
- مصطفي عبدالرزاق، 1426ق، تمهيد لتاريخ الفلسفة الاسلاميه، قاهرهة مکتبة الثقافة الدينيه.
- مک اوليف، جين دمن، 1392، «مجادله»، در: دائرةالمعارف قرآن، سرويرستار جين دمن مک اوليف، ترجمة مهدي شاد دل بصير، تهران، حکمت.
- مکارم شيرازي، ناصر، 1386، پيام قرآن، تهران، دار الکتب الاسلاميه.
- نعماني، شبلي، 1386، تاريخ علم کلام، ترجمة سيدمحمدتقي فخرداعي گيلاني، تهران، اساطير.
- نيلفروشان و ديگران، 1401، «اسلوبهاي رديه (پندارشکني) در قرآن کريم»، کتاب قيم، سال دوازدهم، ش 26، ص 7-28.
- ولفسن، هري اوسترين، 1368، فلسفه علم کلام، ترجمة احمد آرام، تهران، هدي
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Asaadi, Alireza.(2025) An Investigation into the Role of the Holy Quran in the Guidance of Islamic Theology with a Critical Approach to the Opinions of Orientalists. Ma`rifat-e Kalami, 14(1), 7-24
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Alireza Asaadi."An Investigation into the Role of the Holy Quran in the Guidance of Islamic Theology with a Critical Approach to the Opinions of Orientalists". Ma`rifat-e Kalami, 14, 1, 2025, 7-24
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Asaadi, A.(2025) 'An Investigation into the Role of the Holy Quran in the Guidance of Islamic Theology with a Critical Approach to the Opinions of Orientalists', Ma`rifat-e Kalami, 14(1), pp. 7-24
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Asaadi, A. An Investigation into the Role of the Holy Quran in the Guidance of Islamic Theology with a Critical Approach to the Opinions of Orientalists. Ma`rifat-e Kalami, 2025; 14(1): 7-24