Ma`rifat Kalami

از منظر سروش، قرآن از جنس خواب ونبی اکرم راوی رؤیاهای رسولانه می‌باشد.وی برای تأییدنظریه خویش به سخنان مولوی وپارادوکس های ظاهری قرآن استناد می‌کند و معتقد است آیات مربوط به جوازیاعدم جواز سؤال ازحق تعالی، آیات مربوط به نسبت حسنات وسیئات به حق و خلق و آیات آغاز خلقت با کلمه «کُنْ» از تناقضات قرآنی است. پژوهش حاضر با بهره گیری از روش توصیفی، تحلیلی و انتقادی ادعای ایشان را مورد بررسی قرار داده و نشان می‌دهد که مدعای وی نادرست می‌باشد. أهم نتایج مقاله را می‌توان در موارد ذیل خلاصه کرد:۱.حق تعالی با ویژگی اطلاق مقسمی و تمایز احاطی هم مصداق اسم هادی است و هم اسم مضلّ.۳.اسناد اضلال به خدا از باب امر عدمی است؛ بدین معنا که خدای سبحان لطف و توفیق خود را از او را به حال خود وا می‌گذارد.۳. سؤال نهی شده در آیه:«لا یُسئلُ عَمّا یَفْعَلُ و هُم یُسئلُونَ»، سؤال توبیخی و استیضاحی است وگرنه سؤال استفهامی و استعطایی بلا مانع است.۴.به باور عارفان، مخاطب امر «کُنْ»، همان عین ثابت در تعین ثانی است و این صور علمی در اثر این خطاب، به صورت تعینات خلقی در خارج از صقع ربوبی موجود می‌شوند