Ma`rifat-e Kalami, Volume 16, Issue 1, No 34, Year 2026 , Pages -

    «سنجش راهکارهای ارائه شده توسط اندیشمندان مختلف در رفع تعارض علم و دین، از منظر آیت‌الله مصباح یزدی»

    Article Type: 
    Review Article
    Writers:
    ✍️ mohammad hosein zarei jalal abadi / دانشجوی دکترا باقرالعلوم علیه السلام / hzj313@yahoo.com
    Abuzar Rajabi / دانشیار دانشگاه معارف اسلامی / rajabi@maaref.ac.ir
    Receive Date: 2026/02/02 Accept Date: 2026/02/02
    doi 10.22034/kalami.2025.5002439
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :«سنجش راهکارهای ارائه شده توسط اندیشمندان مختلف در رفع تعارض علم و دین، از منظر آیت‌الله مصباح یزدی»
    Abstract: 
    پس از طرح نظریه تعارض علم و دین در مغرب‌زمین و ورود این مسئله به جوامع اسلامی، راهکارهایی برای رفع این تعارض پیشنهاد شد. این راهکارها شامل نظریه تداخل و وحدت‌انگاری علم و دین، نظریه تمایز با قرائت‌های مختلف، و نظریه تعامل و تکامل است. این مباحث نه تنها میان متألهان غربی بلکه در میان متفکران اسلامی نیز به‌صورت جدی مطرح شده و تلاش‌هایی برای فاصله گرفتن از نظریه تعارض علم و دین صورت گرفت. آیت‌الله مصباح یزدی با رویکردی علمی به سنجش و ارزیابی راهکارهای متفکران غربی پرداخته‌اند تا از تضعیف ارزش‌های دینی جلوگیری کرده و درکی عمیق‌تر از رابطه دین و علم ارائه دهند. مسئله پژوهش حاضر، ارزیابی راهکارهای رفع تعارض میان علم و دین از منظر آیت‌الله مصباح است. هدف این تحقیق بررسی و تحلیل این راهکارها و تبیین دیدگاه‌های ایشان درباره این راهکارها است. این پژوهش به‌روش توصیفی و تحلیلی و از طریق گردآوری اطلاعات به‌صورت کتابخانه‌ای انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد که از دیدگاه آیت‌الله مصباح، راهکارهایی چون تفکیک حوزه‌های علم و دین، تعدد قرائت‌ها، تفکیک زبانی، دین حداقلی و تفسیر علمی دین، به‌دلیل اتکا بر مبانی معرفت‌شناسی غربی ناکافی‌اند. ایشان بر لزوم رویکردی جامع‌تر برای فهم صحیح رابطه علم و دین تأکید دارند.
    Keywords: 
    تعارض علم و دین
    تعدد قرائات
    تمایز قلمرو
    مرز زبانی
    دین حداقلی
    دین حداکثری
    تفسیر علمی دین
    مصباح یزدی
    • 15 reads
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    zarei jalal abadi, mohammad hosein, Rajabi, Abuzar.(2026) «سنجش راهکارهای ارائه شده توسط اندیشمندان مختلف در رفع تعارض علم و دین، از منظر آیت‌الله مصباح یزدی». Ma`rifat-e Kalami, 16(1), - https://doi.org/10.22034/kalami.2025.5002439

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    mohammad hosein zarei jalal abadi; Abuzar Rajabi."«سنجش راهکارهای ارائه شده توسط اندیشمندان مختلف در رفع تعارض علم و دین، از منظر آیت‌الله مصباح یزدی»". Ma`rifat-e Kalami, 16, 1, 2026, -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    zarei jalal abadi, M, Rajabi, A.(2026) '«سنجش راهکارهای ارائه شده توسط اندیشمندان مختلف در رفع تعارض علم و دین، از منظر آیت‌الله مصباح یزدی»', Ma`rifat-e Kalami, 16(1), pp. -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    zarei jalal abadi, M, Rajabi, A. «سنجش راهکارهای ارائه شده توسط اندیشمندان مختلف در رفع تعارض علم و دین، از منظر آیت‌الله مصباح یزدی». Ma`rifat-e Kalami, 2026; 16(1): -