The Origin and Development of the Doctrine of Imamate in Early Shiʿism: A Critique of the Orientalist Reading of Mohammad Ali Amir-Moezzi
/ Associate Professor, Department of Theology, Research Institute of Islamic Sciences and Culture, Qom / asaadi@isca.ac.irچکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
- قرآن کریم.
- ابن ابییعلی، محمد بن محمد (بیتا). طبقات الحنابله. بیروت: دار المعرفه.
- ابنشهرآشوب مازندرانى، محمد بن على (1379ق). مناقب آل ابیطالب. قم: علامه.
- ابنقتیبه، عبدالله بن مسلم (1410ق). الامامۀ و السیاسۀ المعروف بتاریخ الخلفاء. بیروت: دارالاضواء.
- ابنقتیبه، عبدالله بن مسلم (1423ق). الشعر و الشعراء. قاهره: دار الحدیث.
- احدیان، مریم و همکاران (1401). امامت باطنی در بصائر الدرجات و الارشاد. امامتپژوهی، 31، 191-233.
- ازکوی، سرحان بن سعید (1434ق). کشف الغمة الجامع لاخبار الامه. عمان: وزارۀ التراث و الثقافه.
- اسعدی، علیرضا (1391). متکلمان شیعه: سیدمرتضی. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
- امیرمعزی، محمدعلی (1394). تشیع ریشهها و باورهای عرفانی. ترجمۀ نورالدین اللهدینی. تهران: نامک.
- امیرمعزی، محمدعلی (1398). راهنمای ربانی در تشیع نخستین. ترجمۀ نورالدین اللهدینی. تهران: نامک.
- امینی، عبدالحسین (1416ق). الغدیر فی الکتاب و السنۀ و الادب. قم: مرکز الغدیر.
- امیرمعزی، محمدعلی (1397). دینپژوهی در مواجه با فلسفه و تاریخ. گفتوگو کوهزاد اسماعیلی. فرهنگی هنری ایوان، 3، 44-53.
- آقانوری، علی و هادیمنش، ابوالفضل (1395). بررسی و نقد اندیشه امیرمعزی در باب امامت سیاسی اهلبیت(ع). پژوهشنامه امامیه، 2 (3)، 47-72.
- برقى، احمد بن محمد بن خالد (1371ق). المحاسن. قم: دار الکتب العلمیه.
- بلاذری، احمد بن یحیی (1417ق). انساب الاشراف. بیروت: دار الفکر.
- پورداود، ابراهیم (گزارش) (1347). یشتها. تهران: کتابخانۀ طهوری.
- ثقفی، محمد (1370). نقدی بر کتاب الخوارج و الشیعه. مشکوۀ، 33، 225-240.
- جبرئیلی، محمدصفر (1400). مدارس کلامی شیعه. قم: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
- جرجی زیدان (1372). تاریخ تمدن اسلام. تهران: امیرکبیر.
- جعفری ربانی، محمد (1391). بررسی تطور مفهوم عقل در اندیشه امامیه نخستین. نقد و نظر، 67، 106-121.
- جعفریان، رسول (1404). از شیعه علی تا دین علی». آینه پژوهش، 213، 351-379.
- حلی، حسن بن یوسف (1413ق). کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد. تعلیقه حسن حسنزاده آملی. قم: مؤسسۀ النشر الاسلامی.
- دلیر، نیره (1393). مبانی نظری پادشاهی و سلطنت؛ بررسی تطبیقی فره ایزدی و ظلاللهی. مطالعات تاریخ فرهنگی، 20، 39ـ59.
- ذهبی، شمسالدین (1413ق). تاریخ الاسلام. بیروت: دار الکتب العربی.
- رضائی، محمدجعفر و نصیری، محمد (1391). نظریه امامت باطنی در تشیع نخستین در بوته نقد. نقد و نظر، 67، 173-198.
- سبحانی، محمدتقی (زیر نظر) (1395). جستارهایی در مدرسه کلامی قم. قم: دار الحدیث.
- سپاهی، مجتبی و طباطبائی، سیدمهران (1396). تحلیل و مفهومشناسی کلامی اصطلاح دین علی در منابع روایی فریقین. جستارهایی در فلسفه و کلام، 49 (99)، 83-102.
- سید مرتضی، علی بن حسین (1410ق). الشافی فی الامامه. تهران: مؤسسۀ الصادق(ع).
- سیوطی، عبدالرحمن بن ابیبکر (1401ق). الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور. قم: کتابخانۀ آیتالله مرعشی نجفی.
- شهرستانی، عبدالکریم (1415ق). الملل و النحل. بیروت: دار المعرفه.
- شهیدی، سیدجعفر (1367). زندگانی علی بن الحسین(ع). تهران: مرکز نشر فرهنگ اسلامی.
- صدوق، محمد بن علی (1385). علل الشرایع. قم: کتابفروشی داوری.
- صدوق، محمد بن علی (1395ق). کمال الدین و تمام النعمه. تهران: اسلامیه.
- صدوق، محمد بن علی (1403ق). معانی الاخبار. قم: جامعۀ مدرسین.
- طبری، محمد بن جریر (1387ق). تاریخ الطبری. بیروت: دار التراث.
- طوسی، محمد بن حسن (1406ق). الاقتصاد فیما یتعلق بالاعتقاد. بیروت: دار الاضواء.
- طوسی، نصیرالدین (1407ق). تجرید الاعتقاد. تهران: مکتب الاعلام الاسلامی.
- فاریاب، محمدحسین (1395). روششناسی و بسترشناسی فکری نظریات متکلمان شیعی مکتب بغداد (قرن چهارم و پنجم) در مسئله امامت. معرفت کلامی، 17، 125-147.
- کلینی، محمد بن یعقوب (1407ق). الکافی. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
- لالانی، ارزینا آر. (1381). نخستین اندیشههای شیعی. ترجمۀ فریدون بدرهای. تهران: نشر و پژوهش فروزانروز.
- لاهیجی، عبدالرزاق (1383). گوهر مراد. تهران: سایه.
- مبرد، محمد بن یزید (1417ق). الکامل فی اللغه و الادب. قاهره: دار الفکر العربی.
- مطهری، مرتضی (1366). خدمات متقابل اسلام و ایران. تهران: صدرا.
- معرفت، محمدهادی (1384). صیانۀ القرآن عن التحریف. قم: التمهید.
- معرفت، محمدهادی (1423ق). شبهات و ردود حول القرآن الکریم. قم: التمهید.
- مفید، محمد بن محمد بن نعمان (1414ق). سلسله مؤلفات الشیخ المفید، اوائل المقالات فی المذاهب و المختارات. بیروت: دار المفید.
- منتظریمقدم، حامد (1398). رهیافتی نو به تاریخ پیدایش تشیع اثناعشری: شکلگیریِ بههنگام. معرفت کلامی. 47، 83ـ102.
- میرعرب، فرجالله (1399). کتاب بررسی ادعای اقتباس قرآن از عهدین. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
- نصر بن مزاحم (1382ق). وقعه صفین. قاهره: مؤسسۀ العربیۀ الحدیثه.
- نوبختی، حسن بن موسی (1404ق). فرق الشیعه. بیروت: دار الاضواء.
- هادیمنش، ابوالفضل و بارانی، محمدرضا (1397). مکتب شیعی امامان در دو سوی ایرانگرایی ضدعربی و غلوگرایی از دیدگاه امیرمعزی. شیعهشناسی، 63، 63ـ90.
- یعقوبی، احمد بن ابییعقوب (بیتا). تاریخ الیعقوبی. بیروت: دار صادر.
Copyright © 2026 The Author(s). This article is published under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
