Pages:
81-102
Receive Date: 2026/07/01
Accept Date: 2026/07/01
Abstract:
Man’s dignity as the basis of human rights and criterion for international and social interaction is of particular importance in different fields of human sciences. Allamah Tabatabaii, who is regarded one of the unique scientific figures in the world of Islam, generally divides man’s dignity into genetic and acquired dignity. Using a descriptive-analytical method, the present paper elaborates on acquired dignity, criterion of dignity and its most important features in Allamah’s view. In fact, acquired dignity is man’s attainment to existential perfections and the state of nearness to God, the only way of which is God-orientation. Therefore, the more conscious and devoted man’s servitude towards God, the more he attains value and dignity.
Since acquired dignity is attained by man’s voluntary attempts, it is a value matter and man can be proud of it, because man’s evolutionary move is attained gradually. Gradation and gradualness are two other features of acquired dignity.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :کرامت اکتسابی انسان از دیدگاه علّامه طباطبائی
Abstract:
کرامت انسان، به مثابه اساس حقوق بشر و معیار تعامل اجتماعی و بین المللی، در حوزه های مختلف علوم انسانی، از اهمیت ویژه برخوردار است. علّامه طباطبائی که از چهره های کم نظیر علمی جهان اسلام به شمار می رود، کرامت انسان را به صورت عمده به تکوینی و اکتسابی تقسیم می کند. در این نوشتار می کوشیم با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی، کرامت اکتسابی، معیار کرامت و مهم ترین ویژگی های آن را از منظر علّامه بیان کنیم. کرامت اکتسابی، در حقیقت دستیابی انسان به کمالات وجودی و مقام قرب الهی و تنها راه وصول به آن خدامحوری است. لذا هر اندازه عبودیت انسان در پیشگاه حق تعالی، آگاهانه تر و مخلصانه تر باشد، به همان اندازه به ارزش و کرامت بیشتر نایل می آید. ازآنجا که کرامت اکتسابی بر اثر تلاش های اختیاری انسان به دست می آید، یک امر ارزشی است و می توان به آن افتخار نمود. چون حرکت تکاملی انسان، به تدریج حاصل می شود، تدریجی و تشکیکی بودن دو ویژگی دیگر کرامت اکتسابی است. به دلیل اینکه همهی انسان ها قابلیت کسب کرامت را دارند، نوعی بودن چهارمین ویژگی آن به شمار می رود.
References:
- آذرتاش، آذرنوش، 1381، فرهنگ معاصر عربي-فارسي، چ دوم، تهران، نشر ني.
- تلوکي، نادعلي، 1381، بدا از ديدگاه علّامه طباطبائي، قم، بوستان کتاب.
- حسيني طهراني، محمدحسين، بيتا، مهرتابان، قم، باقرالعلوم.
- دهخدا، علياکبر، 1373، لغتنامة دهخدا، تهران، دانشگاه تهران.
- راغب اصفهاني، حسينبن محمد، 1992م، المفردات في غريب القرآن، دمشق، دارالعلم.
- رحيمينژاد، اسماعيل، 1386، رويکردهاي مختلف در مورد کرامت انساني، در: مجموعه مقالات همايش بين المللي امام خميني و قلمرو دين، قم، چاپ نشر عروج.
- رخشاد، محمدحسين، 1380، در محضر علّامه طباطبائي، قم، نهاوندي.
- طباطبائي، سيدمحمد حسين، 1369، انسان از آغاز تا انجام، ترجمه و تعليقه صادق لاريجاني، تهران، الزهرا.
- ـــــ، 1372، الميزان في تفسير القرآن، چ پنجم، تهران، دارالکتب الاسلاميه.
- ـــــ، 1373، قرآن در اسلام، تهران، دارالکتب الاسلاميه.
- ـــــ، 1383، تفسير البيان في موافقه بين الحديث و القرآن، تحقيق اصغر ارادتي، قم، دفتر تنظيم و نشر آثار علّامه طباطبائي.
- ـــــ، 1384، زن در قرآن، قم، دفتر تنظيم و نشر آثار علّامه طباطبائي.
- ـــــ، 1386 الف، الولايه، ترجمة صادق حسنزاده، چ دهم، قم، مطبوعات ديني.
- ـــــ، 1386 ب، معنويت تشيع به ضميمه چند مقاله ديگر، به اهتمام محمد بديعي، قم، تشيع.
- ـــــ، 1415ق، الرسايل التوحيديه، چ دوم، قم، موسسه النشر الاسلامي.
- ـــــ، بيتا الف، فرازهايي از اسلام، جمع آوري و تنظيم سيد مهدي عبداللهي، قم، جهان آراء.
- ـــــ، بيتا ب، محمد در آئينه اسلام، تهران، نورفاطمه.
- عزيزي، عباس، 1377، پرورش روح-نماز و عبادت در الميزان، چ چهارم، قم، نبوغ.
- مجلسي، محمدباقر، 1362، بحارالانوار، تهران، دارالمكتب اسلاميه.
- مصطفوي، حسن، 1368، التحقيق في کلمات القرآن الکريم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.
- معين، محمد، 1368، فرهنگ فارسي، چ چهارم، تهران، سپهر.
- يدالله پور، بهروز، 1391، کرامت انسان در قرآن، تهران، اديان.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Mohseni (Hekmat), Mohammad Asef . (2026) Man’s Acquired Dignity in Allamah Tabatabaii’s View. Ma`rifat-e Kalami, 5(1), 81-102
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Mohammad Asef Mohseni (Hekmat)."Man’s Acquired Dignity in Allamah Tabatabaii’s View". Ma`rifat-e Kalami, 5, 1, 2026, 81-102
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Mohseni (Hekmat), M.(2026) 'Man’s Acquired Dignity in Allamah Tabatabaii’s View', Ma`rifat-e Kalami, 5(1), pp. 81-102
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Mohseni (Hekmat), M. Man’s Acquired Dignity in Allamah Tabatabaii’s View. Ma`rifat-e Kalami, 2026; 5(1): 81-102