مدلول زباني وعد و وعيد در قرآن

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال نهم، شماره اول، پياپي 20، بهار و تابستان 1397

سعيد عباسي‌نيا/ استاديار دانشگاه آزاد اسلامي واحد آبادان      Dr.abasinya@mailfa.com
ابوالفضل ساجدي / استاد گروه كلام مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره      sajedi@qabas.net
دريافت: 29/9/96 ـ پذيرش: 19/3/97

چکيده
يکي از اسلوب‌هاي زباني پرتکرار در قرآن، وعد و وعيد است. بالغ بر 1800 آية قرآني متضمن وعد و وعيد است که اين کثرت در گسترة قرآني و شکل‌گيري کلي زبان قرآن و مختصات آن تأثير بسيار دارد. اين نوشتار با روش توصيفي و تحليلي و تطبيقي تلاش نموده است که مدلول زباني وعد و وعيد قرآني را در قالب فعل ضمن گفتاري با رويکردي به نظرية افعال گفتاري آستين و جان.آر.سرل شناسايي كند و مختصات آن را به تحليل گذارد. بر اساس يافته‌هاي اين پژوهش، مدلول زباني وعد و وعيد، ايصال و القاي قصد وعده‌گزار و حتميت آن به مخاطب است؛ و اظهار طلب و اراده‌اي است از سوي متکلم براي واداشت مخاطب به فعل و حالاتي که مطلوب اوست، در قبال تعهدي که به انجام مفاد وعد و وعيد مي‌سپارد. برآيند اين اظهار قصد، اراده و طلب، همان انگيزشي است که منجر به خوف و رجا و افعال احتمالي ديگر مي‌گردد. لذا مدلول زباني در وعد و وعيد، نوعي انگيزش است که خوف و رجا و افعال بعدي مخاطب بر آن مترتب مي‌گردد. با اين تقريب، مدلول زباني وعد و وعيد داخل در زبان انگيزشي قرآن کريم است.
كليدواژه‌ها: وعد و وعيد، مدلول زباني، فعل ضمن گفتاري.