قدرت خداي پويشي: چالش الهيات پويشي در حل مسئله «شر»

ضمیمهاندازه
4.pdf341.64 کیلو بایت

سال دهم، شماره اول، پياپي 22، بهار و تابستان 1398، ص51-65

محسن مقري/ دانشجوی دکتری فلسفة علم دانشگاه صنعتي شريف     mohsen.moghri@yahoo.com
دريافت: 15/01/1398 ـ پذيرش: 16/05/1398
چکيده
«الهیات پویشی» قدرت صرفاً ترغیبیِ خداوند را مانع گرفتار آمدن آن در دام مسئلة «شر» می‌بیند و بدين روي، برتریِ هستی‌شناسی خود را نسبت به «الهیات» خدای گشوده اعلام می‌دارد. اما الهیات خدای گشوده، خدای پویشی را به همان اندازه مسئول شرور جهان می‌شناسد و حتی راه‌حل‌هایی را به مسئله «شر» با توسل به قدرت جبریِ خداوند ارائه می‌دهد. در این مقاله، ضمن تشریح قدرت خدای پویشی، به نزاع دو مکتب بر سر مسئله «شر» ورود پیدا می‌کنیم. سپس با ارائة تحلیلی از مواضع دو طرف، اولاً به برخی نقیصه‌های «الهیات خدای گشوده» در نقد «الهیات پویشی» و نیز پاسخ‌گویی به مسئله «شر» اشاره می‌کنیم. ثانیاً، نشان می‌دهیم که الهیات پویشی در صورتی می‌تواند پاسخ درخوری به مسئلة مزبور ارائه دهد که از ابهامات و نقیصه‌های مندرج در مفهوم «قدرت خدای پویشی» اجتناب ورزد. اگرچه الهیات پویشی پاسخ مناسب‌تری به مسئله «شر» ارائه می‌دهد، اما دچار ابهاماتی دربارة قدرت خدای پویشی است که از ارزش این پاسخ به شدت می‌کاهد.
کلیدواژه‌ها: الهیات پویشی، الهیات خدای گشوده، قدرت خداوند، مسئله «شر»، قدرت ترغیبی، قدرت جبری.

سال انتشار: 
10
شماره مجله: 
22
شماره صفحه: 
51