منطق تأثیرگذاری باورهای کلامی بر تاریخ‌پژوهی

ضمیمهاندازه
10.pdf409.82 کیلو بایت

جواد سليماني اميري / دانشيار گروه تاريخ مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    soleimani@qabas.net
دريافت: 10/08/1399 ـ پذيرش: 25/12/1399
چکيده
نسبت دانش کلام با تاریخ، مخصوصاً بررسی نقش دانش کلام در سیره‌پژوهیِ معصومان، بحثی مهم در حوزۀ تاریخ‌پژوهی به‌شمار مي‌آید. در این نوشتار براساس روش عقلی ـ تحلیلی، ذوابعاد بودن پدیده‌های تاریخی، حضور سلسله علل غیبی در تحولات تاریخی، و لزوم لحاظ کردن اصول موضوعه وچارچوب نظری در علوم به‌عنوان ادلۀ جواز نقش‌آفرینی علم کلام در تاریخ‌پژوهی تبیین شدند؛ آن‌گاه ضرورت تأثیرگذاری نظام‌مند علم کلام بر تاریخ‌پژوهی اثبات شده و معیار تأثیرگذاری کلام بر تاریخ تبیین گردید و ترجیح ارزش معرفت‌شناختی به‌عنوان معیار تأثیرگذاری گزاره‌های کلامی بر گزاره‌های تاریخی معرفی شده، براین‌اساس درصورتی‌که گزارۀ کلامی یقینی، ولی گزارۀ تاریخی غیر‌یقینی باشد یا گزاره کلامی ظنی، ولی گزارۀ تاریخی احتمالی باشد (یعنی پنجاه درصد یا کمتر از آن احتمال صدق داشته باشد)، یا هر دو ظنی یا احتمالی باشند، ولی احتمال صدق گزاره کلامی بیش از گزارۀ تاریخی باشد، گزار، کلامی بر گزارۀ تاریخی ترجیح داده خواهد شد.
کلیدواژه‌ها: کلام، تاریخ، ارتباط کلام و تاریخ، روش تاریخ‌پژوهی، فلسفۀ علم تاریخ.
 


 

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
25
شماره صفحه: 
157