معيارهاي فلسفي عينيت صفات ذاتي با ذات خداوند و نقد آن از منظر عرفان

ضمیمهاندازه
3.pdf438.36 کیلو بایت
سال سيزدهم، شماره اول، پياپي 28، بهار و تابستان 1401، ص 39-48

نوع مقاله: پژوهشي

حسين عشاقي / دانشيار گروه فلسفه پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي oshshaq@yahoo.com                 
دريافت: 20/01/1401 ـ پذيرش: 16/05/1401
چكيده
از نظر عموم فلاسفه صفات ذاتي خداوند عين ذات اویند، گرچه مفاهيم آنها متعدد و معاني‌شان متخالف هستند. آنها براي ادعاي عينيت صفات با ذات سه معيار مطرح كرده‌اند و توسط آنها، عينيت صفات خدا با ذات او را توجيه و اثبات مي‌كنند. اين مقاله سه معياري را كه فلاسفه در اين زمينه مطرح كرده‌اند بيان و آنها را نقد نموده است: اول. اتحاد وجودي صفات ذاتي با ذات حق، و اين معروف‌ترين معيار است. دوم. مصداق بودن ذات حق براي مفاهيم صفات ذاتي، بدون دخالت هر غير (شامل امر وجودي يا عدمي يا اضافي يا جعل كردن)؛ سوم. فناي صفات و مفاهيم آنها در ذات حق (اين معيار متخذ از عرفاست). از منظر عرفا اين سه معيار هريك اشكالاتي دارد كه پذيرفتن آن را نامعقول و ناممكن مي‌سازد.

کليدواژه‌ها: فيلسوف و عارف، صفات ذاتي، صفات و ذات، معيار اتحاد، اتحاد وجودي.
 

سال انتشار: 
1401
شماره مجله: 
28
شماره صفحه: 
39