مقايسه برهان «هواي طلق» ابن‌ سينا و برهان «شک» دکارت بر تجرد نفس و جواب اشکال فلاسفه ذهن به اين برهان

ضمیمهاندازه
7.pdf508.55 کیلو بایت
سال سيزدهم، شماره اول، پياپي 28، بهار و تابستان 1401، ص 97-112

نوع مقاله: پژوهشي

* مصطفي ايزدي يزدان‌آبادي/ دانشجوي دكتري فلسفة دين دانشگاه تهران   m.izadi371@gmail.com
غلامرضا فياضي/ استاد گروه فلسفه مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني(ره)
دريافت: 15/02/1401 ـ پذيرش: 26/06/1401

چکيده
براهين زيادي براي تجرد نفس در فلسفه اسلامي و فلسفه غرب ذکر شده است. برهان «شک» دکارت يکي از براهيني است که در فلسفه غرب براي تجرد نفس مطرح گردیده است. مي‌توان اشکالاتي را از منظر فلسفه اسلامي به برهان دکارت وارد کرد، اما اين برهان به‌وسيله برهان «هواي طلق» ابن‌سينا قابل تصحيح است. به خاطر شباهت‌هاي دو برهان، دو اشکال مهم از «فلسفه ذهن» بر اين دو وارد شده است: اشکال اول در اين‌‌باره است که اين برهان مبتني بر قانون لايب‌نيتس است و قانون مزبور در خصوص امور داراي حيث التفاتي کارايي ندارد. اشکال دوم مي‌گويد: نحوه ارائه شدن تجربه آگاهانه ما به خودمان، به قدر کافي ماهيتمان را نشان نمي‌دهد. این مقاله به روش تحليلي ـ توصيفي به هر دو اشکال جواب داده و در آخر با کمک علم حضوري و بساطت نفس اثبات کرده که نه‌‌تنها نفس غير بدن است، بلکه موجودي مجرد از بدن به‌شمار می‌آید.

کليدواژه‌ها: هواي طلق، برهان شک، نفس، تجرد نفس، فلسفه ذهن، دکارت، قانون لايب نيتس.

سال انتشار: 
1401
شماره مجله: 
28
شماره صفحه: 
97