Pages:
7-25
Receive Date: 2026/07/02
Accept Date: 2026/07/02
Abstract:
When the extensive discussions in the field of the knowledge of the Necessary Being (knowledge of His essence and of existents) mature and become intertwined with His agency, power, providence, and will, the concept of the “wisdom of the Necessary Being” emerges and calls for investigation and inquiry. The perspective of Muslim philosophers on this subject is long-standing, and, influenced by Qur’anic teachings, they have sought to understand the nature of divine wisdom. The discussion of God’s wisdom reached a significant stage of development in the thought of Avicenna (Ibn Sīnā). He regarded three categories—knowledge, causality, and divine satisfaction (good pleasure)—as the fundamental elements of the wisdom of the Necessary Being. After Avicenna, and within the same framework of his conceptual clarification, philosophers such as Suhrawardī and Ṣadr al-Dīn al-Shīrāzī (Mullā Ṣadrā), as well as commentators of the Sadrian tradition, undertook to expand and deepen these three foundational elements. The present study seeks, on the basis of the philosophical principles of Suhrawardī and Ṣadr al-Dīn al-Shīrāzī and within the framework of Avicennian conceptualization, to elucidate the concept of divine wisdom to the extent possible and within the limits of its research capacity.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :حکمت واجبالوجود از منظر سهروردی و صدرالدین شیرازی
Abstract:
هنگامی که مباحث دامنگستر در حوزة علم واجبالوجود (علم به ذات و موجودات) نضج میگیرد و با فاعلیت و قدرت و عنایت و ارادة او میآمیزد، مفهوم «حکمت واجبالوجود» سر برمیآورد و ضرورت واکاوی و تحقیق مییابد. نظرگاه فیلسوفان مسلمان در این باب، دیرینه است و آنان متأثر از آموزههای قرآن، درصدد شناخت ماهیت حکمت باری بودهاند. مبحث حکمت پروردگار، در آیینة دیدگاه ابنسینا شکوفا شده است. او سه مقولة علم، سببیت و رضایت باری را از عناصر بنیادین حکمت واجب برشمرده است. پس از ابنسینا و البته در همان چهارچوب ایضاح مفهومی او، فیلسوفانی همانند سهروردی و صدرالدین شیرازی و شارحان صدرایی به بسط و تعمیق این سه عنصر بنیانی پرداختهاند. پژوهش حاضر میکوشد که بر اساس مبانی فلسفی سهروردی و صدرالدین شیرازی و البته در چهارچوب ایضاح مفهومی سینوی، مفهوم حکمت باری را به قدر مقدور و بضاعت تحقیقی بر آفتاب افکند.
References:
- اخوانالصفا (بیتا). رسائل اخوان الصفا و خلّان الوفاء. بیروت: نشر الدار الاسلامیه.
- حاجیپور، جواد و موسوی، سیدمحمود (1390). حکمت خداوند از منظر ابنسینا. پژوهشهای فلسفی و کلامی، 13(50)، 49ـ72.
- حسنزاده آملی، حسن (1376). الإلهیات من کتاب الشفاء. قم: مرکز النشر التابع لمکتبۀ الأعلام الإسلامی.
- سهروردی، شیخشهابالدین (1380). مجموعه مصنفات. تصحیح: هانری کربن. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
- شهرزوری، شمسالدین محمد (1380). شرح حکمة الاشراق. تصحیح و تحقیق: حسین ضیایی تربتی. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
- طباطبائی، سیمحمدحسین (1428ق). نهایة الحکمه. تحقیق: عباسعلی زارعی. قم: مؤسسة نشر اسلامی.
- فارابی، ابونصر محمد (1408ق). السیاسۀ المدنیۀ. تحقیق: فوزی متری نجار. تهران: الزهراء.
- کندی، یعقوببناسحاق (1387). مجموعه رسائل فلسفی کندی. ترجمة سیدمحمد یوسف ثانی. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
- ملاصدرا، صدرالدین محمدبنابراهیم (1362). مفاتیح الغیب. تصحیح: محمد خواجوی. تهران: مؤسسة تحقیقات و مطالعات فرهنگی، انجمن اسلامی حکمت و فلسفة ایران.
- ملاصدرا، صدرالدین محمدبنابراهیم (1362. مفاتیح الغیب. بهاهتمام هانری کربن. ترجمة بدیعالملک میرزاعمادالدوله. تهران: کتابخانة طهوری.
- ملاصدرا، صدرالدین محمدبنابراهیم (1380). مبدأ و معاد. مقدمه و تصحیح: سیدجلالالدین آشتیانی. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
- ملاصدرا، صدرالدین محمدبنابراهیم (1385). اسرار الآیات. تهران: نشر حکمت.
- ملاصدرا، صدرالدین محمدبنابراهیم (1387). المظاهر الالهیه فی اسرار العلوم الکمالیه. تصحیح: سیدمحمد خالدی. تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
- ملاصدرا، صدرالدین محمدبنابراهیم (1428ق). الحکمة المتعالیة فی اسفار العقلیة. قم: طلیعة نور.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
hajipour, javad, Sadatizadeh, Seyed sajad. (2026) The Wisdom of the Necessary Being in the Views of Suhrawardi and Mulla Sadra. Ma`rifat-e Kalami, 15(2), 7-25 https://doi.org/10.22034/marifat.2025.5002089.
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
javad hajipour; Seyed sajad Sadatizadeh."The Wisdom of the Necessary Being in the Views of Suhrawardi and Mulla Sadra". Ma`rifat-e Kalami, 15, 2, 2026, 7-25
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
hajipour, J, Sadatizadeh, S.(2026) 'The Wisdom of the Necessary Being in the Views of Suhrawardi and Mulla Sadra', Ma`rifat-e Kalami, 15(2), pp. 7-25
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
hajipour, J, Sadatizadeh, S. The Wisdom of the Necessary Being in the Views of Suhrawardi and Mulla Sadra. Ma`rifat-e Kalami, 2026; 15(2): 7-25