Ma`rifat-e Kalami, Volume 12, Issue 2, No 27, Year 2025 , Pages 39-56

    Examining the Validity of Qazi Sa’id Qomi’s Intellectual Arguments on the Negation of the General Resemblance between God and the Creatures

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    ✍️ Javad / Ph.D. of Philosophy, Ilam University / jnazari1981@yahoo.com
    Shamsollah seraj / Associate Professor, Department of Islamic Philosophy and Theology, Ilam University / sh.seraj@ilam.ac.ir
    Majid / Assistant Professor, Department of Islamic Philosophy and Theology, Ilam University / m.ziaei@ilam.ac.ir
    Abstract: 
    and the possible beings, and therefore denies all God’s attributes, including attributes that are the very God’s essence or attributes that are extraneous to God’s essence. Therefore, in his opinion, God cannot be known except by negation. He has provided various rational arguments for his monotheistic theory. These rational arguments have been collected and criticized in this article. The main problems of the rational arguments of Qazi Sa’id are as follows: confusion between external composition and analytical composition, not differentiating between external causality and analytical causality, extension of the problems of attributes extraneous to one’s essence to the attributes of essence, considering any knowledge equal to or synonym for ‘existential dominance of the knower over the known’, believing in that knowledge entails being possessed by the known, considering any attribute as synonymous with existential limit and any described matter as necessarily limited, confusion between the conveyer and the conveyed, believing in the incongruity of existential resemblance and existential poverty of the possible beings towards God, believing in that existential analogical gradation entails the quantitative nature of both sides of gradation
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :اعتبارسنجی ادله عقلی قاضی سعید قمی بر نفی سنخیت بین خداوند و مخلوقات
    Abstract: 
    قاضی سعید قمی هر گونه سنخیتی میان خداوند و ممکنات را مردود می داند و براین اساس وجود هرگونه صفتی اعم از صفات عین ذات یا زاید بر ذات را در خداوند انکار می کند. لذا به نظر وی خداوند را جز به سلب نمی توان شناخت. وی برای نظریه توحیدی خود، ادله عقلی گوناگون و متعددی اقامه کرده است. در این نوشتار، این ادله عقلی گردآوری شده و مورد نقد قرار گرفته اند. عمده اشکالات وارد بر ادله عقلی قاضی سعید از این قرارند: خلط میان ترکیب خارجی و ترکیب تحلیلی، عدم تفکیک میان علیت خارجی و علیت تحلیلی، تسری اشکالات صفت زاید بر ذات به صفت عین ذات، مرادف یا مساوی گرفتن هر گونه علمی با احاطه وجودی عالم نسبت به معلوم، اعتقاد به ملازمه بین علم و مورد تصرف واقع شدن معلوم، مرادف گرفتن هر گونه صفتی با حد وجودی و اینکه هر موصوفی ضرورتاً محدود است، خلط میان حاکی و محکی، اعتقاد به منافات داشتن سنخیت وجودی با فقر وجودی ممکنات نسبت به خداوند، ملازم دانستن تشکیک وجودی با کمی بودن دو طرف تشکیک.
    References: 
    • ابن‌عربي، محيي‌الدين، بي‌تا، الفتوحات المکيه، بيروت، دار صادر.
    • ايجي، ميرسيدشريف، 1325ق، شرح المواقف، قم، شريف الرضي.
    • آشتياني، سيدجلال‌الدين، 1370، شرح مقدمه قيصري، چ سوم، تهران، اميرکبير.
    • برنجکار، رضا و سيدمسيح شاه‌چراغ، 1396، «الهيات سلبي و ايجابي در مدرسه فکري اصفهان»، تحقيقات كلامي، ش 17، ص 47-66.
    • حلي، حسن‌بن يوسف مطهر، 1413ق، کشف المراد في شرح تجريد الاعتقاد، چ چهارم، قم، مؤسسة النشر الاسلامي.
    • طباطبائي، سيدمحمدحسين، 1434ق، نهاية الحکمة، چ هفتم، قم، مؤسسة النشر الاسلامي.
    • عبوديت، عبدالرسول، 1380، هستي‌شناسي، چ ششم، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني.
    • ـــــ ، 1390، درآمدي به نظام حکمت صدرايي، چ سوم، تهران، سمت.
    • عشاقي، حسين، 1397، رويکرد تحليلي بر عرفان نظري، چ دوم، قم، مرکز بين‌المللي ترجمه و نشر المصطفي.
    • فياضي، غلامرضا، 1388، هستي و چيستي در مکتب صدرايي، چ دوم، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
    • قمي، قاضي سعيد، 1381، الاربعينيات لکشف انوار القدسيات، تهران، ميراث مکتوب.
    • ـــــ ، 1395، شرح توحيد الصدوق، چ چهارم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.
    • موسوي خميني، سيد‌روح‌‌الله، 1376، مصباح الهداية الي الخلافة و الولاية، چ سوم، تهران، مؤسسة تنظيم و نشر آثار امام خميني.
    • نبويان، سيدمحمدمهدي، 1395، جستارهايي در فلسفه اسلامي: مشتمل بر آراء اختصاصي آيت‌الله فياضي، قم، حکمت اسلامي.
    • ـــــ ، 1397، جستارهايي در فلسفه اسلامي: مشتمل بر آراء اختصاصي آيت‌الله فياضي، قم، حکمت اسلامي.
    • ـــــ ، 1398، وحدت وجود از ديدگاه سه حکيم، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني.
    • يزدان‌پناه، سيديدالله، 1392، مباني و اصول عرفان نظري، چ چهارم، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    , Javad, seraj, Shamsollah, , Majid.(2025) Examining the Validity of Qazi Sa’id Qomi’s Intellectual Arguments on the Negation of the General Resemblance between God and the Creatures. Ma`rifat-e Kalami, 12(2), 39-56

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Javad ; Shamsollah seraj; Majid ."Examining the Validity of Qazi Sa’id Qomi’s Intellectual Arguments on the Negation of the General Resemblance between God and the Creatures". Ma`rifat-e Kalami, 12, 2, 2025, 39-56

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    , J, seraj, S, , M.(2025) 'Examining the Validity of Qazi Sa’id Qomi’s Intellectual Arguments on the Negation of the General Resemblance between God and the Creatures', Ma`rifat-e Kalami, 12(2), pp. 39-56

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    , J, seraj, S, , M. Examining the Validity of Qazi Sa’id Qomi’s Intellectual Arguments on the Negation of the General Resemblance between God and the Creatures. Ma`rifat-e Kalami, 2025; 12(2): 39-56