معرفت کلامی

فرضیه¬پردازان کلام جدید و فلسفه دین در زمینه‌ی فطری بودن دین و نیز تطبیق اصول دین با فطرت، بسیار نگاشته‌اند. اما فروع دین نیز دارای خاستگاهی فطری است و فقه اسلامی هماهنگ و مبتنی بر ساحت اصیل انسانی(فطرت) در راستای کمال بشری پویا و جاودانه است. با تبیین خاستگاه فطری احکام انگیزه‌ی بیشتر و بهتری در فهم و عمل به دستورات فقهی پدید می‌آید. از این رو نوشتار حاضر با روشی توصیفی-تحلیلی سعی دارد به این پرسش پاسخ دهد که؛ آیا احکام فقهی(فروع دین) نیز خاستگاهی فطری دارند؟ چه دلایل و شواهدی بر اثبات این مدعا از دو بعد هستی‌شناختی و معرفت‌شناختی وجود دارد؟ یافته های حاصل از این پژوهش حاکی از آن است که؛ اثبات فطری بودن دین، بیان ویژگیهای وجودی مشترک احکام و فطرت، تناسب احکام با فطرت بر پایه‌ی عقاید، رابطه‌ی احکام با فطریات احساسی و تطبیق آن بر فطریات ادراکی، به وسیله بیان حسن و قبح عقلی، ارتباط مصالح و مفاسد و ... از شواهدی هستند که در تبیین تحلیلی فطری‌بودن احکام از دو بعد هستی‌شناختی و معرفت‌شناختی می‌توان از آنان بهره جست.