معرفت کلامی، سال 1403، جلد پانزدهم، شماره دوم، پیاپی 33، پاییز و زمستان, صفحه‌ها 227-245

    راهبردهای بنیادین علامه ‌طباطبائی در کاوش‌های دینی

    نوع مقاله: 
    ترویجی
    نویسندگان:
    ✍️ مهدی جلالوند / استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی مجتمع آموزش عالی شهید محلاتی، قم، ایران / Jalalvand61@gmail.com
    علیرضا میرزایی / دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی مجتمع آموزش عالی شهید محلاتی، قم، ایران / mohajerhazin2@gmail.com
    dor 20.1001.1.20088876.1403.15.2.11.5
    doi Registering DOI...
    چکیده: 
    معرفت دینی دستیابی انسان به درک عمیق‌تری از مفاهیم دینی، معنای زندگی و ارتباط با خالق و مخلوق را ممکن می‌سازد و در نتیجة آن، سعادت و کمال انسان رقم خواهد خورد. اندیشمندان دینی همواره در تلاش بوده‌اند که به بهترین و دقیق‌ترین فهم از دین دست یابند و به همین دلیل از روش‌های مختلفی برای این منظور بهره برده‌اند. علامه ‌طباطبائی نیز به‌عنوان یکی از شخصیت‌های برجسته در اندیشة دینی، تلاش‌های فراوانی در دستیابی به فهم صحیح دین و انتقال روش‌های معرفت دینی داشته است. پژوهش حاضر به‌روش توصیفی ـ تحلیلی و با جست‌وجو در آثار علامه ‌طباطبائی در تلاش بوده است که مهم‌ترین راهبردهای این عالم فرزانه را در زمینة پیشبرد پژوهش‌های تخصصی دینی احصا و ارائه کند. راهبردهایی چون اصالت حقیقت، عقلانیت، تأویل، تطبیق، تفکیک، التزام به روش، اعتباریات، جامعة دینی و زیست اخلاقی، بستر مناسبی برای پژوهشگران و متخصصان در دین‌شناسی فراهم کرده است تا به‌سبب آنها بتوان به فهم عمیق‌تری از دین دست یافت و معرفت دینی نزدیک به واقعی ارائه کرد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که بهره‌گیری از راهبردهای یادشده نقش مهمی در شکل‌گیری آرای اجتماعی علامه ‌طباطبائی دارد و می‌تواند به‌عنوان الگویی برای پژوهش‌های دینی معاصر مورد استفاده قرار گیرد.
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    Fundamental Strategies of Allameh Tabataba’i in Religious Investigations
    Abstract: 
    Religious knowledge enables humans to attain a deeper understanding of religious concepts, the meaning of life, and the relationship with the Creator and creation, resulting in human happiness and perfection. Religious thinkers have always sought to achieve the most accurate and comprehensive understanding of religion and, for this purpose, have employed various methods. Allameh Tabataba’i, as a prominent figure in religious thought, made significant efforts to achieve a correct understanding of religion and to transmit methods for religious knowledge. This study, using a descriptive–analytical approach and an examination of Allameh Tabataba’i’s works, seeks to identify and present his most important strategies for advancing specialized religious research. Strategies such as the primacy of truth, rationality, interpretation (ta’wil), application (tatbiq), distinction (tafkik), adherence to method, validation of knowledge (iʿtibariyat), religious community, and ethical life provide an appropriate framework for researchers and specialists in religious studies, allowing them to achieve a deeper understanding of religion and offer religious knowledge close to reality. The results indicate that employing these strategies plays a significant role in shaping Allameh Tabataba’i’s social perspectives and can serve as a model for contemporary religious research.
    References: 
    References: 
    • قرآن کریم.
    • جلالوند، مهدی؛ طاهری، اسحاق و سعیدی مهر، محمد (1397). مختصات عقلانیت فطری از منظر علامه ‌طباطبائی. عقل و دین، 10(18)، 7ـ28.
    • جمعی از نویسندگان (1381). مرزبان وحی و خرد. قم: بوستان کتاب.
    • جوادی آملی، عبدالله (1386). شمس‌‌الوحی تبریزی. تنظیم و تحقیق: علیرضا روغنی موفق. قم: اسراء.
    • رحیمیان، سعید (1373). علامه طباطبایی و مکتب تفکیک. کیهان اندیشه، 10(53)، 75ـ88.
    • ‌طباطبائی، سیدمحمدحسین (1341). بحثی دربارة مرجعیت و روحانیت. تهران: شرکت سهامی انتشار، چاپخانة مصباحی.
    • ‌طباطبائی، سیدمحمدحسین (1374). تفسیر المیزان. ترجمة سیدمحمدباقر موسوی همدانی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
    • ‌طباطبائی، سیدمحمدحسین (1387الف) شیعه. به‌کوشش سیدهادی خسروشاهی. قم: بوستان کتاب.
    • ‌طباطبائی، سیدمحمدحسین (1387ب). روابط اجتماعی در اسلام. به‌کوشش سیدهادی خسروشاهی و محمدجواد حجتی کرمانی. قم: بوستان کتاب.
    • ‌طباطبائی، سیدمحمدحسین (1388الف). تعالیم اسلام. به‌کوشش سیدهادی خسروشاهی. قم: بوستان کتاب.
    • ‌طباطبائی، سیدمحمدحسین (1388ب). شیعه در اسلام. به‌کوشش سیدهادی خسروشاهی. قم: بوستان کتاب.
    • ‌طباطبائی، سیدمحمدحسین (1397). اصول فلسفه و روش رئالیسم. با مقدمه و شرح مرتضی مطهری. قم: صدرا.
    • طباطبایى، سیدمحمدحسین (1417ق). المیزان فى تفسیر القرآن. قم: مکتبة النشر الاسلامی.
    • علوی‌مهر، حسین (1383). رهیافتی به تأویل؛ مقایسة دیدگاه آیت‌‌الله معرفت و علامه طباطبایی. بینات، 11(44)، 82ـ98.
    • مرتضوی، علی‌حیدر (1378). جایگاه المیزان نسبت‌به مکتب تفکیک. اندیشة حوزه، 5(19)، 172ـ197.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1388). نو‌اندیشی دینی و روش‌شناسی آن. دوفصلنامة پژوهش، 1(2)، 9ـ38.
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    جلالوند، مهدی، میرزایی، علیرضا. (1403) راهبردهای بنیادین علامه ‌طباطبائی در کاوش‌های دینی. دو فصلنامه معرفت کلامی، 15(2)، 227-245 https://doi.org/10.22034/marifat.2025.5001779.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    مهدی جلالوند؛ علیرضا میرزایی."راهبردهای بنیادین علامه ‌طباطبائی در کاوش‌های دینی". دو فصلنامه معرفت کلامی، 15، 2، 1403، 227-245

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    جلالوند، مهدی، میرزایی، علیرضا.(1403) 'راهبردهای بنیادین علامه ‌طباطبائی در کاوش‌های دینی'، دو فصلنامه معرفت کلامی، 15(2), pp. 227-245

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    جلالوند، مهدی، میرزایی، علیرضا. راهبردهای بنیادین علامه ‌طباطبائی در کاوش‌های دینی. معرفت کلامی، 15, 1403؛ 15(2): 227-245