این مفاله در شماره های بعدی نشریه معرفت کلامی منتشر خواهد شد.

    بررسی تبیین های فیزیکالیستی علل تحقق تجربه¬های نزدیک به مرگ با تأکید بر شواهد تجربی

    نوع مقاله: 
    پژوهشی
    نویسندگان:
    محمدحسن فاطمی‌نیا / *دکتری - فلسفه موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) / fateminia@iki.ac.ir
    چکیده: 
    تجربه‌های نزدیک به مرگ به‌عنوان پدیده‌هایی در مرز میان حیات و مرگ، در تقاطع علوم اعصاب، روان‌شناسی و فلسفه‌ی ذهن قرار دارند و پرسش‌هایی اساسی درباره‌ی ماهیت و استمرار آگاهی مطرح می‌سازند. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی-ترکیبی و با بازخوانی انتقادی دیدگاه‌های سابوم، کارتر و پارنیا، در پی ارائه‌ی چارچوبی مبتنی بر شواهد تجربی برای ارزیابی تبیین‌های فیزیکالیستی از این تجربه‌هاست. در این راستا، فرضیه‌های مرتبط با تغییرات گازهای خونی، اختلالات لوب گیجگاهی، الگوهای عصبی-شیمیایی، اثر داروهای توهم‌زا و آگاهی در شرایط بیهوشی مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. نتایج نشان می‌دهد که هرچند این عوامل می‌توانند برخی ابعاد فیزیولوژیک و ادراکی پدیده را توضیح دهند، اما در تبیین کامل مؤلفه‌هایی چون ادراکات دقیق برون‌جسمی، انسجام شناختی و دگرگونی‌های معنوی عمیق پس از تجربه ناکافی‌اند. بدین‌سان،این پژوهش استدلال می‌کند که رویکرد تقلیل‌گرای فیزیکالیستی به‌طور ذاتی با محدودیت‌هایی مواجه است و درک جامع‌تر از تجربه‌های نزدیک به مرگ مستلزم رویکردی چندبعدی است که ابعاد زیستی، روان‌شناختی و فراطبیعی را در پیوندی تبیینی تلفیق کند. چنین نگرشی می‌تواند زمینه‌ساز فهمی عمیق‌تر از ماهیت آگاهی و جایگاه این تجربه‌ها در مطالعات میان‌رشته‌ای باشد.
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    **“An Examination of Physicalist Explanations of Near-Death Experiences with an Emphasis on Empirical Evidence.”
    Abstract: 
    **Near-death experiences (NDEs)**, as phenomena occurring at the boundary between life and death, lie at the intersection of neuroscience, psychology, and the philosophy of mind, raising fundamental questions about the nature and continuity of consciousness. The present study, adopting an **analytical-synthetic approach** and offering a **critical reassessment of the views of Sabom, Carter, and Parnia**, seeks to provide a framework grounded in empirical evidence for evaluating **physicalist explanations** of these experiences. In this regard, hypotheses related to **blood gas changes**, **temporal lobe dysfunctions**, **neurochemical patterns**, **the effects of hallucinogenic drugs**, and **consciousness under anesthesia** are examined. The findings indicate that, although these factors may explain certain **physiological and perceptual aspects** of the phenomenon, they are insufficient to fully account for components such as **accurate out-of-body perceptions**, **cognitive coherence**, and **profound spiritual transformations** following the experience. Accordingly, this research argues that the **reductionist physicalist approach** is inherently limited, and that a **more comprehensive understanding** of near-death experiences requires a **multidimensional perspective** integrating **biological, psychological, and transcendent** dimensions within an explanatory framework. Such an outlook may pave the way toward a deeper understanding of the **nature of consciousness** and the **place of NDEs in interdisciplinary studies**.
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    فرخی، محمد امین، فاطمی‌نیا، محمدحسن، گودرزی، حمیدرضا. (1405) بررسی تبیین های فیزیکالیستی علل تحقق تجربه¬های نزدیک به مرگ با تأکید بر شواهد تجربی. دو فصلنامه معرفت کلامی، ()، -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    محمد امین فرخی؛ محمدحسن فاطمی‌نیا؛ حمیدرضا گودرزی." بررسی تبیین های فیزیکالیستی علل تحقق تجربه¬های نزدیک به مرگ با تأکید بر شواهد تجربی". دو فصلنامه معرفت کلامی، ، ، 1405، -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    فرخی، محمد امین، فاطمی‌نیا، محمدحسن، گودرزی، حمیدرضا.(1405) ' بررسی تبیین های فیزیکالیستی علل تحقق تجربه¬های نزدیک به مرگ با تأکید بر شواهد تجربی'، دو فصلنامه معرفت کلامی، (), pp. -

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    فرخی، محمد امین، فاطمی‌نیا، محمدحسن، گودرزی، حمیدرضا. بررسی تبیین های فیزیکالیستی علل تحقق تجربه¬های نزدیک به مرگ با تأکید بر شواهد تجربی. معرفت کلامی، , 1405؛ (): -