تحلیل عقلی آموزه نفی صفات در روایات بر اساس دلیل لزوم محدودیت
/ استادیار گروه کلام و فلسفة دین مؤسسة آموزشی و پژهشی امام خمینی(ره)، قم، ایران / khoshsohbat@iki.ac.irArticle data in English (انگلیسی)
- ابنالانباری، ابوالبرکات (بیتا). الانصاف فی مسائل الخلاف بین البصریین و الکوفیین. تحقیق: جودة مبروک محمد مبروک. قاهره: مکتبة الخانجی.
- ابنسینا، حسینبنعبدالله (1404ق الف). التعلیقات. تحقیق: عبدالرحمن بدوی. بیروت: مکتبة الاعلام الاسلام.
- ابنسینا، حسینبنعبدالله (1404ق ب). الشفاء (الطبیعیات). تحقیق: سعید زاید و دیگران. قم: مکتبة آیة الله المرعشی.
- ابنشعبه، حسنبنعلی (1404ق). تحف العقول. تصحیح: علیاکبر غفاری. قم: جامعة مدرسین.
- ابنفارس، احمد (1404ق). معجم مقاییس اللغه. قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
- ابنمنظور، محمدبنمکرم (1414ق). لسان العرب. بیروت: دار الفکر ـ دار صادر.
- اعتصامی، عبدالهادی (۱۳۹۲). مسئلة نفی صفات در روایات اهلبیت. تحقیقات کلامی، 1(۲)، ۲۹ـ۵۰.
- برنجکار، رضا و زارعپور، محسن (۱۴۰۰). آموزة نفی صفات در احادیث شیعه. علوم حدیث، ۲۶(۲)، ۱۲۲ـ۱۴۴.
- برنجکار، رضا و زارعپور، محسن (۱۴۰۱الف). مبانی و ادلة نفی صفات در کلام امامیه. فلسفة دین، ۱۹(۱)، ۷۳ـ۹۸.
- برنجکار رضا و زارعپور، محسن (۱۴۰۱ب). نظریة نفی صفات در مدرسة کلامی کوفه و قم. سفینه، 19(۷۵)، ۹ـ۳۰.
- بنیهاشمی، سیدمحمد و روشنبین، ایمان (۱۳۹۳). بررسی روایات نفی صفات از ذات الهی و دلالتهای آن. نقد و نظر، ۱۹(۱)، ۱۴۷ـ۱۶۹.
- تفتازانی، سعدالدین (1409ق). شرح المقاصد. قم: شریف الرضی.
- جرجانی، میرسیدشریف (1325ق). شرح المواقف. تصحیح: بدرالدین نعسانی. قم: شریف الرضی.
- جرجانی، میرسیدشریف (1412ق). التعریفات. تهران: ناصرخسرو.
- جوادی آملی، عبدالله (۱۳۶۸). شرح حکمت متعالیة اسفار اربعه. تهران: الزهرا.
- حلی، حسنبنیوسف (1419ق). نهایة المرام فى علم الکلام. تحقیق: فاضل عرفان. قم: موسسة الامام الصادق.
- خوشصحبت، مرتضی (۱۴۰۳). بازخوانی تحلیلی انتقادی نظریههای هستیشناختی اوصاف الهی نزد اندیشمندان مسلمان. معرفت کلامی، 15(۳۲)، ۲۸ـ۴۸.
- خوشصحبت، مرتضی و یوسفیان، حسن (۱۳۹۹). بازخوانی نظریة نیابت ذات از صفات در هستیشناسی اوصاف الهی و نسبت آن با مسئلة نفی صفات و نظریة عینیت. معرفت کلامی، 11(۲۴)، ۲۳ـ۴۰.
- رازی، فخرالدین (1411ق). المباحث المشرقیة فى علم الالهیات و الطبیعیات. قم: بیدار.
- رازی، فخرالدین (1420ق). المحصل. تحقیق: حسین آتای. قم: شریف الرضی.
- راغب اصفهانی، حسینبنابراهیم (1412ق). مفردات الفاظ القرآن. بیروت: دار القلم ـ دمشق: الدار الشامیه.
- زارعپور، محسن (۱۴۰۰). بررسی اشکالات آموزة نفی صفات. تحقیقات کلامی، ۹(۳۴)، ۸۵ـ۱۰۶.
- زارعپور، محسن؛ برنجکار، رضا و توران، امداد (۱۴۰۱). نظریة نفی صفات در مدرسة کلامی اصفهان. شیعهپژوهشی، ۹(۲۳)، ۸ـ۳۷.
- ساعتچی، مهدی و سعیدیمهر، محمد (۱۳۹۶). معنای نفی صفات در آموزههای شیعی از دیدگاه سیداحمد کربلایی و علامه طباطبایی. معرفت کلامی، 8(۱۸)، ۶۱ـ۷۸.
- سوری، روحالله و بیگلری، زهرا (۱۳۹۵). مقایسة نامحدود وجودی با نامحدود کمی. جاویدان خرد، (۲۹)، ۵۹ـ۸۴.
- سید رضی، محمدبنحسین (1414ق). نهجالبلاغه. تحقیق: صبحی صالح. قم: هجرت.
- شهرزوری، شمسالدین (1383). رسائل الشجرة الالهیة فى علوم الحقایق الربانیة. تصحیح: نجفقلى حبیب. تهران: مؤسسة حکمت و فلسفة ایران.
- شهرستانی، محمدبنعبدالکریم (1364). الملل و النحل. تحقیق: محمد بدران. قم: الشریف الرضی.
- الصاحب، اسماعیلبنعباد (۱۹۹۴م). المحیط فی اللغه. تحقیق: محمدحسن آلیاسین. بیروت: عالم الکتب.
- صدرالمتألهین، محمدبنقوام (۱۳۶۳). مفاتیح الغیب. تصحیح: محمد خواجوی. تهران: مؤسسة مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
- صدرالمتألهین، محمدبنقوام (1366). شرح اصول کافی. تصحیح محمد خواجوی. تهران: مؤسسة مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
- صدرالمتألهین، محمدبنقوام (۱۴۲۲ق). شرح الهدایة الاثیریة. تصحیح: محمدمصطفی فولادکار. بیروت: التاریخ العربی.
- صدرالمتألهین، محمدبنقوام (1981م). الحکمة المتعالیة فى الاسفار العقلیة الاربعة. بیروت: دار احیاء التراث.
- صدوق، محمدبنبابویه (1378). عیون اخبار الرضا؟ع؟. تهران: نشر جهان.
- صدوق، محمدبنبابویه (1398ق). التوحید. قم: مؤسسة النشر الاسلامی.
- طالبزاده، سیدحمید (۱۳۸۵). متناهی و نامتناهی. فلسفه، 34(۶)، ۸۷ـ۱۰۲.
- طباطبایی، سیدمحمدحسین (1378). نهایة الحکمة. تصحیح و تعلیق: غلامرضا فیاضی. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- طباطبایی، سیدمحمدحسین (1419ق). الرسائل التوحیدیه. بیروت: مؤسسة النعمان.
- طباطبایی، سیدمحمدحسین (1973م). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: الاعلمی.
- طباطبایی، سیدمحمدحسین (1981م). علی؟ع؟ و الفلسفة الالهیة. بیروت: الدار الاسلامیه.
- طبرسی، احمدبنعلی (1403ق). الاحتجاج علی اهل اللجاج. مشهد: نشر مرتضی.
- طوسی، نصیرالدین (1375). شرح الاشارات و التنبیهات. قم: البلاغه.
- طوسی، نصیرالدین (1407ق). تجرید الاعتقاد. تحقیق: حسینی جلالی. قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
- طوسی، نصیرالدین (1413ق). قواعد العقائد. تحقیق: على حسن خازم. لبنان: دار الغربه.
- عابدی، احمد و حیدری، مجتبی (۱۳۸۹). بررسی و نقد دیدگاه قاضی سعید قمی در نفی اتصاف ذات خداوند به اسما و صفات. پژوهشهای کلامی، ۱۱(۳ـ۴)، ۱۴۳ـ۱۶۲.
- عسکری، حسنبنعبدالله (1400ق). الفروق فی اللغه. بیروت: دار الآفاق الجدیده.
- عشریه، رحمان (۱۳۹۸). ارزیابی آموزة نفی صفات در نهجالبلاغه در اندیشة ابنمیثم بحرانی. پژوهشنامة نهجالبلاغه، ۷(۲۶)، ۱ـ۱۶.
- فیاضی، غلامرضا (۱۳۸۷). هستی و چیستی در مکتب صدرایی. تدوین: حسینعلی شیدانشید. قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- فیض کاشانی، محسنبنمرتضی (1423ق). قرة العیون فی المعارف و الحکم. قم: دار الکتاب الاسلامی.
- کفعمی، ابراهیمبنعلى (1405ق). المصباح. قم: دار الرضی.
- کفعمی، ابراهیمبنعلى (1418ق). البلد الامین والدرع الحصین. بیروت: الاعلمی.
- کلینی، محمدبنیعقوب (1407ق). الکافی. تصحیح: علیاکبر غفاری. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
- مازندرانی، ملاصالح (1382ق). شرح الکافی؛ الاصول و الروضه. تحقیق: ابوالحسن شعرانی. تهران: المکتبة الإسلامیة.
- مجلسی، محمدباقربنمحمدتقى (1403ق). بحار الانوار. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
- مصباح یزدی، محمدتقی (۱۳۹۱). آموزش فلسفه. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مطهری، مرتضی (1374). مجموعهآثار شهید مطهری (ج6: پاورقی بر اصول فلسفه و روش رئالیسم). تهران: صدرا.
- مطهری، مرتضی (1376). مجموعهآثار شهید مطهری (ج5: شرح منظومه). تهران، صدرا.
- مفید، محمدبننعمان (1413ق). الإرشاد فی معرفة حجج الله على العباد. قم: المؤتمر العالمی للشیخ المفید.
- میرداماد، محمدبنمحمدباقر (1367). قبسات. تهران: دانشگاه تهران.




