معرفت کلامی

این پژوهش با تمرکز بر أسوگی پیامبر خاتم (ص)، به تحلیل کلامی ضرورت وجودی حضرت فاطمه زهرا (س) در نظام هدایت الهی می‌پردازد. مسئله اصلی این است که أسوه بودن پیامبر تنها هنگامی به نحو کامل برای همه مکلفان به‌ویژه زنان فعلیت می‌یابد که در کنار الگوی مذکر، الگوی زنانه‌ای معصوم و عینی نیز حضور داشته باشد؛ زیرا بخشی از تکالیف، تجربه‌ها و موقعیت‌های زنانه قابل تمثّل و اقتدا در الگوی مردانه نیست. بر اساس این مبنا، پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استناد به منابع کلامی و روایی، نیاز زنان از جهت فردی و اجتماعی به الگوی زنانه را در چارچوب قاعده لطف بازخوانی می‌کند؛ قاعده‌ای که غایت آن تقریب بندگان به طاعت و دور کردن آنان از معصیت است. یافته اصلی تحقیق آن است که تحقق کامل أسوگی پیامبر، بدون وجود الگوی زنانه‌ای که قابلیت اقتدای زنان را در تمام ساحات تکلیف‌مدار تضمین کند، ممکن نیست؛ و از این‌رو، از منظر لطف الهی، خلقت حضرت زهرا (س) نه یک امر تاریخی صرف، بلکه ضرورتی کلامی و لازمه تحقق هدایت جامع در دین خاتم است.