نقد دیدگاه «عدم انتفاع پیامبر (ص) از دعا و صلوات امت» با تأکید بر امکان رفعت درجه آن حضرت در قوس صعود
نوع مقاله:
پژوهشی
نویسندگان:
✍️ محمدهادی کمالی / دانشجوی دکتری تخصصی حکمت متعالیه، فلسفه، دانشگاه فردوسی مشهد / kamali.mohammadhadi@gmail.com
محمداسحاق عارفی / استادیار گروه فلسفه و کلام، جامعةالمصطفی العالمیة مشهد
چکیده:
در منابع دینی به صلوات بر پیامبر اکرم و دعا برای رفعت درجه ایشان بسیار سفارش شده است. براساس روایات، این کار منافع زیادی، مثل طهارت نفس، تکفیر گناهان و سنگینی میزان برای شخص دعاکننده و مصلِّی به ارمغان می آورد. اما پرسش این است که آیا خود پیامبر نیز به عنوان مدعوله و مصلَّی علیه از این دعاها و صلوات ها منتفع می شود و درجه ایشان در سیر صعودی افزایش می یابد یا خیر؟ برخی با استناد به دلایل گوناگون معتقدند: پیامبر نفعی از این دعاها و درودها نمی برد و ارتقای وجودی آن حضرت در اثر این ادعیه و صلوات ها غیرممکن است. در این مقاله با رویکرد جامع عقلی ـ نقلی، هم اصل این دیدگاه و هم ادله آن جداگانه بررسی و نقد گردیده و در نهایت ثابت شده است که این ادعیه و صلوات در کنار برکاتی که برای داعی و مصلی دارد، برای شخص پیامبر هم نافع است و موجب افزونی کمالات و ارتقای درجه آن بزرگوار در قوس صعود می گردد.
کلمات کلیدی:
Article data in English (انگلیسی)
Title:
A Critique of the View of "the Uselessness of the Ummahs’ Salawāts (Blessings) and Prayers to the Prophet, with Emphasis on the Possibility of Elevation of His Spiritual Stage in the Arc of Ascent
Abstract:
In religious sources, salawat to the Holy Prophet and praying for his elevation are highly recommended. According to narrations, salawat and prayer for the Prophet have many benefits, such as purification of the soul, absolution of sins, and rewards for the those sending blessing and salawat. But the question is: does the Prophet himself, as the recipient of these salawats and prayers, benefit from them? Does his spiritual stage improve in the arc of ascent? Giving various reasons, some believe that the Prophet does not benefit from these prayers and blessings and they can never elevate his existential stage. Using a comprehensive rational-narrative approach, this article examines both the nature of this view and its arguments, and finally proves that prayer and salawat are beneficial both for those who send them and for the Prophet. They elevate the spiritual stage of the noble Prophet in the arc of ascent
References:
References:
- الصحيفة السجادية، 1376، قم، الهادي.
- ابنمنظور، 1414ق، لسان العرب، چ سوم، بيروت، دار صادر.
- ابنبابويه، محمدبنعلي، 1362، أمالي، چ پنجم، بيروت، اعلمى.
- ـــــ ، 1378ق، عيون أخبار الرضا، تهران، جهان.
- ـــــ ، 1403ق، معاني الأخبار، قم، دفتر انتشارات اسلامي.
- امين، نصرتبيگم، بيتا، مخزن العرفان، بىجا، بينا.
- آشتياني، جلالالدين، 1378، منتخباتي از آثار حکماي الهي ايران، قم، دفتر تبليغات اسلامي.
- آشتياني، مهدي، 1376، تعليقه علي شرح المنظومه السبزواري، قم، دفتر تبليغات اسلامي.
- ـــــ ، 1377، اساس التوحيد، تهران، اميرکبير.
- باقيزاده، رضا، 1389، نکتههاي ناب از آيتالله العظمي بهجت، قم، کمال انديشه.
- تهراني، ابوالفضل، 1383، شفاء الصدور في شرح زيارة العاشور، چ دوم، تهران، مرتضوي.
- جوادي آملي، عبدالله، 1388الف، ادب فناي مقربان، تحقيق محمد صفايي، چ پنجم، قم، اسراء.
- ـــــ ، 1388ب، حکمت عبادات، تحقيق حسين شفيعي، چ پانزدهم، قم، اسراء.
- ـــــ ، 1388ج، شميم ولايت، تحقيق سيدمحمود صادقي، چ پنجم، قم، اسراء.
- ـــــ ، 1388د، نسيم انديشه (دفتر اول)، تحقيق سيدمحمود صادقي، چ سوم، قم، اسراء.
- ـــــ ، 1389، ولايت علوي، تحقيق سعيد بندعلي، چ پنجم، قم، اسراء.
- حر عاملى، محمدبنحسن، 1409ق، وسائل الشيعة، قم، مؤسسة آلالبيت.
- حسنزادهآملي، حسن، 1365، هزار و يک نکته، چ پنجم، تهران، رجاء.
- رخشاد، محمدحسين، 1384، در محضر علامه طباطبائي، چ سوم، قم، نهاوندي.
- سبزواري، ملاهادي، 1375، شرح دعاء الصباح، تحقيق نجفقلي حبيبي، چ دوم، تهران، دانشگاه تهران.
- ـــــ ، 1383، اسرار الحکم، تصحيح کريم فيضي، قم، مطبوعات ديني.
- شعيري، محمدبنمحمد، بيتا، جامع الأخبار، نجف، مطبعة حيدريه.
- شهيد اول، محمدبنمکي، 1430ق، موسوعة الشهيد الاول، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي.
- صادقى تهرانى، محمد، 1388، ترجمان فرقان (تفسير مختصر قرآن كريم)، قم، شكرانه.
- صدرالمتألهين، 1366، تفسير القرآن الکريم، قم، بيدار.
- ـــــ ، 1981م، الحكمة المتعالية، چ سوم، بيروت، دار احياء التراث.
- ضياءآبادي، سيدمحمد، 1390، حبل متين؛ شناخت ارکان دين (شرح زيارت جامعه کبيره)، چ چهارم، تهران، بنياد خيريه الزهراء.
- طباطبائى، سيدمحمدحسين، 1388ق، بررسيهاي اسلامي، بهکوشش سيدهادي خسروشاهي، چ دوم، قم، بوستان کتاب.
- طبرسى، علىبنحسن، 1344، مشكاة الأنوار، چ دوم، نجف، المکتبة الحيدريه.
- طوسي، محمدبنحسن، 1411ق، مصباح المتهجّد، بيروت، مؤسسة فقه الشيعة.
- طيب، عبدالحسين، 1369، اطيب البيان، چ دوم، تهران، اسلام.
- فراهيدي، خليل بن احمد، 1410ق، کتاب العين، چ دوم، قم، هجرت.
- كلينى، محمدبنيعقوب، 1407، الكافي، چ چهارم، تهران، اسلامية.
- مجلسي، محمدباقر، 1403ق، بحارالأنوار، چ دوم، بيروت، دار إحياء التراث العربي.
- ـــــ ، 1404ق، مرآة العقول، چ دوم، تهران، دار الکتب الاسلاميه.
- مطهري، مرتضي، 1376، مجموعه آثار، تهران، صدرا.
- معتزلي، ابنأبيالحديد، 1404ق، شرح نهجالبلاغة، قم، کتابخانه آيةالله مرعشي نجفي.
- مکارم شيرازي، ناصر، 1374، تفسير نمونه، تهران، دار الكتب الاسلامية.
- موسوي خميني، سيد روحالله، 1376، شرح دعاء السحر، ترجمه سيداحمد فهري، تهران، فيض کاشاني.
- مولوي، جلالالدين، 1378، مثنوي معنوي، تحقيق مهدي آذريزدي، تهران، پژوهش
شیوه ارجاع به این مقاله:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
کمالی، محمدهادی، کمالی، محمدمهدی، عارفی، محمداسحاق.(1400) نقد دیدگاه «عدم انتفاع پیامبر (ص) از دعا و صلوات امت» با تأکید بر امکان رفعت درجه آن حضرت در قوس صعود. دو فصلنامه معرفت کلامی، 12(1)، 175-194
محمدهادی کمالی؛ محمدمهدی کمالی؛ محمداسحاق عارفی."نقد دیدگاه «عدم انتفاع پیامبر (ص) از دعا و صلوات امت» با تأکید بر امکان رفعت درجه آن حضرت در قوس صعود". دو فصلنامه معرفت کلامی، 12، 1، 1400، 175-194
کمالی، محمدهادی، کمالی، محمدمهدی، عارفی، محمداسحاق.(1400) 'نقد دیدگاه «عدم انتفاع پیامبر (ص) از دعا و صلوات امت» با تأکید بر امکان رفعت درجه آن حضرت در قوس صعود'، دو فصلنامه معرفت کلامی، 12(1), pp. 175-194
