تبيين و تحليل تأويل انفسي منازل آخرت در مکتب حکمي صدرايي

ضمیمهاندازه
10.pdf593.49 کیلو بایت
سال سيزدهم، شماره اول، پياپي 28، بهار و تابستان 1401، ص 141-158
 

نوع مقاله: پژوهشي
سيدمحمدحسين ميردامادي/ استاديار گروه معارف دانشگاه آزاد اسلامي واحد مركزي (اصفهان ـ خوراسگان) smhm751@yahoo.com               دريافت: 20/02/1401 ـ پذيرش: 17/06/1401
چکيده
يکي از کارکردهاي تفکر تأويلي بازگرداندن معارف ديني به وجوه حکمي آن است. محور بحث اين مقاله آن است که منازل آخرت در آموزه‌هاي ديني داراي تأويل انفسي است و گاهی اين تأويل‌ها تحليل شده است. در حقيقت تأويل گزاره‌هاي ديني اخروي همان تجليات مسانخ وارد بر نفس و نيز ملکات نفس در حيات آخرتي است. نفس انسان داراي مراتب گوناگونی است که در هر مرتبه شهودي از خود دارد و منازل آخرت همان شهود نفس از مکتسبات خود در دار دنياست. در حرکت استکمالي نفس، به‌تدريج، از پرده‌ها و حجاب‌هاي نفس در شناخت خویش کاسته مي‌شود و بر خودآگاهي‌اش افزوده مي‌گردد. اين خودآگاهي در هر مرتبه تجلياتي را بر او ظاهر مي‌سازد که حاصل اعمال او در دنياست. اين مقاله درصدد تأويل منازل آخرت بر مراتب نفس است. از نتايج اين پژوهش اثبات آن است که معاد ـ درواقع ـ بازگشت به دروني‌ترين لايه خود است که آثاري بيروني دارد. نيز غايت حرکت نفس شهود عين‌الربط بودن خود و فنا در علت هستي‌بخش (خداوند) است. همچنين نفس مظهري براي اسماء جمال يا جلال الهي است. این مقاله به شیوه توصیفی ـ تحلیلی براساس انطباق اصول عقلی و اخبار وحی با علم‌النفس صدرالمتألهين نگاشته شده است.

کليدواژه‌ها: نفس، منازل آخرت، تأويل، صدرالمتألهين، مراتب نفس.
 

سال انتشار: 
1401
شماره مجله: 
28
شماره صفحه: 
141