قلمرو علم و عصمت امام در اندیشه سید مرتضی و کراجکی؛ نقد دیدگاه ها و مقایسه تحلیلی
Article Type:
Research
Writers:
10.22034/kalami.2026.5002744⏳
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :قلمرو علم و عصمت امام در اندیشه سید مرتضی و کراجکی؛ نقد دیدگاه ها و مقایسه تحلیلی
Abstract:
این پژوهش به واکاوی دیدگاههای سید مرتضی و کراجکی، دو متکلم برجسته مدرسه کلامی بغداد، درباره قلمرو علم و عصمت امام میپردازد؛ موضوعی که از بنیادیترین مباحث امامت و از کانونهای اختلاف میان مکاتب اسلامی و حتی درون امامیه به شمار میرود. روش تحقیق، کتابخانهای و مبتنی بر تحلیل انتقادی است و پرسشهایی همچون حدود علم و عصمت امام، نقاط اشتراک و افتراق دیدگاههای این دو متکلم و میزان تأثیرپذیری آنان از جریانهای فکری همعصر بررسی میشود. یافتهها نشان میدهد سید مرتضی با تأثیر از مبانی استدلالی معتزله، نگرشی عقلمحور و کارکردگرایانه دارد. او علم امام را به اموری که مستقیماً به وظایف و شئون امامت مربوط است محدود میسازد و در بحث عصمت نیز معیار عرفیِ تنفر مردم از گناه را مبنای تعیین قلمرو آن میداند. درمقابل، کراجکی در چارچوب سنتیتر امامیه حرکت کرده و برای امام علمی فراگیرتر قائل است که البته در محدوده مصلحت الهی قرار دارد. وی عصمت امام را مطلق دانسته و آن را در سطح عصمت پیامبران تبیین میکند. این تفاوتها نشان میدهد که در درون مکتب امامیه نیز رویکردهای متنوعی نسبت به علم و عصمت امام شکل گرفته و تعامل با مکاتب کلامی معاصر در جهتگیری اندیشه متکلمان نقش مهمی ایفا کرده است.
Keywords:
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Mohammadi, abolfazl, , Ahmad. (2026) قلمرو علم و عصمت امام در اندیشه سید مرتضی و کراجکی؛ نقد دیدگاه ها و مقایسه تحلیلی. Ma`rifat-e Kalami, 16(2), - https://doi.org/10.22034/kalami.2026.5002744.
abolfazl Mohammadi; Ahmad ."قلمرو علم و عصمت امام در اندیشه سید مرتضی و کراجکی؛ نقد دیدگاه ها و مقایسه تحلیلی". Ma`rifat-e Kalami, 16, 2, 2026, -
Mohammadi, A, , A.(2026) 'قلمرو علم و عصمت امام در اندیشه سید مرتضی و کراجکی؛ نقد دیدگاه ها و مقایسه تحلیلی', Ma`rifat-e Kalami, 16(2), pp. -
